REKLAMA

REKLAMA

0,00 USD

Brak produktów w koszyku.

Ogłoszenia(773) 763-3343

Strona główna Polonia Kpt. Teodozja Musiałowicz: żołnierka w białym kitlu

Kpt. Teodozja Musiałowicz: żołnierka w białym kitlu

-

Kapitan Teodozja Musiałowicz z synem, Robertem w Stowarzyszeniu Weteranów Armii Polskiej Placówce numer 90 w Chicago

Kapitan Teodozja Musiałowicz z domu Przybyłowska jako pielęgniarka towarzyszyła żołnierzom Armii Polskiej gen. Władysława Andersa. Była uczestniczką bitwy pod Monte Cassino. We Włoszech pracowała w wojennym Polskim Szpitalu Wojskowym w Casamassima, który był największą bazą sanitarną 2. Korpusu Polskiego.

REKLAMA

2147483647 clicks

Rodzina Przybyłowskich, po przeprowadzkach w związku z karierą urzędniczą ojca Władysława zamieszkała na Wołyniu, w malowniczo położonych Kiwercach koło Łucka.

Po wybuchu II wojny światowej i okupacji sowieckiej Sowieci najpierw aresztowali Władysława Przybyłowskiego, a następnie deportowali na Syberię sześcioosobową rodzinę.

W taki sposób dwudziestoletnia w tym czasie Teodozja razem z matką Marią i czwórką rodzeństwa: Jerzym, Stefanem, Robertem i Wandą znaleźli się na Syberii, w Kazachstanie, skąd po paru miesiącach najstarszy brat – Jerzy zdecydował się na ucieczkę. Po licznych perturbacjach związanych z ogłoszeniem amnestii dostał się do Armii Berlinga.

Wkrótce w ślady Jerzego poszli Stefan, szesnastoletni Robert i Teodozja. Rodzeństwo po brawurowej ucieczce i dwumiesięcznej wyczerpującej wędrówce dotarło do punktu rekrutacyjnego, gdzie wszyscy wstąpili do Armii Polskiej gen. Władysława Andersa.

Teodozja postanowiła zostać wojskową pielęgniarką.

– Z miejsca zorganizowano kursy, żeby wolontariuszki jak najszybciej mogły uczyć się fachu – wspomina kapitan Teodozja Musiałowicz.

Intensywna nauka zawodu pielęgniarskiego była połączona z codzienną praktyką, a wszystko zakończone egzaminem. Po uzyskaniu prawa do wykonywania zawodu kapitan Teodozja Musiałowicz już jako pielęgniarka towarzyszyła żołnierzom Armii Polskiej gen. Władysława Andersa wędrując z Rosji, przez Iran, Irak, Palestynę, Egipt, aż do Włoch.

Między marcem a kwietniem 1942 roku z ZSRS do Iranu ewakuowano 44 tysiące polskich żołnierzy i cywilów, a także wojskowe służby medyczne w celu założenia baz i przygotowania się na masowy napływ ludzi.

Po ewakuacji Teodozja Musiałowicz pracowała w 4 teherańskich cywilnych szpitalach utworzonych przez szacha Rezę Pahlaviego, gdzie opiekowała się chorymi, w tym dziećmi.

– Służb medycznych brakowało. Polakom pomagali Persowie. Na początku w szpitalu nie było zmian, wyznaczonych godzin. Pracowało się tak długo, jak długo człowiek mógł wytrzymać, ale zawsze dbając o wysoki poziom opieki. W szpitalach namiotach panował chroniczny brak przestrzeni. Kondycja większości pacjentów nie dawała wielu szans na przeżycie… – opowiada nam Teodozja Musiałowicz.

Pod koniec 1942 roku zapadła decyzja o przeniesieniu wojsk gen. Andersa do Iraku, a następnie do Palestyny.

W Palestynie Teodozja poznała swojego przyszłego męża kapitana Bogusława Musiałowicza.

– Nigdy tego nie zapomnę, kiedy mój narzeczony powiedział do mnie: “Jakbym był kaleką, nie chciałbym, żebyś była nieszczęśliwa.” A ja sobie pomyślałam – „Mój ty Boże czy tak, czy siak, to ja bym i tak za ciebie za mąż wyszła” – wspomina Teodozja Musiałowicz.

Wojsko przeniosło się z Palestyny do Egiptu, a następnie do Włoch.

Za wojskiem przemieszczały się służby pomocnicze, medyczne i Teodozja Musiałowicz.

Dowództwo 2. Korpusu Polskiego przygotowując zaplecze dla zbliżającej się bitwy o Monte Cassino 4 maja 1944 r. utworzyło w Casamassima – wiejskiej miejscowości w Apulii koło Bari – Polski Szpital Wojskowy, gdzie zwożono ciężko rannych z Monte Cassino, którzy nie kwalifikowali się do leczenia w Acquafondata i San Vittore del Lazio. Był to największy szpital wojskowy na południu Włoch, mieszczący nawet do 2000 łóżek.

[blockquote style=”1″]Kapitan Teodozja Musiałowicz podzieliła się wojennymi wspomnieniami z okazji Święta Wojska Polskiego. Kameralne spotkanie odbyło się w siedzibie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Chicago. Naszej rozmówczyni towarzyszył syn, sierżant Robert Musialowicz, weteran wojny w Wietnamie.[/blockquote]

Dla Teodozji Musiałowicz był to pierwszy z włoskich szpitali, w którym rozpoczęła pracę jako pielęgniarka. Szpitalem był wielopiętrowy budynek szkolny, gdzie oprócz biur, apteki, sal operacyjnych, mieścił się oddział dla oficerów i ciężko rannych. Pozostali ranni byli umieszczani w namiotach.

W Casamassima głównym zadaniem Teodozji było uśmierzanie bólu ciężko rannym. W jej pamięci na zawsze pozostaną błagalne jęki rannych o pomoc, dokuczliwe ciepło wydostające się z wnętrza otwieranych sanitarek i bezgraniczne poświęcenie personelu medycznego.

– Wtedy na południu było już gorąco. Nie mogę zapomnieć tego jak sanitarki zajeżdżały z rannymi. Kiedy wnoszono do szpitala rannych, słychać było prośby o ratunek: „Siostro ratuj!”. Wiedziałyśmy ile ciężko ranni żołnierze nacierpieli się podczas transportu w nieochładzanych sanitarkach. Miały napakowane kieszenie fartuchów strzykawkami z morfiną. Kiedy przywozili rannego, dawałyśmy mu zastrzyk. Praca była bardzo ciężka, bo nie było wystarczającej liczby personelu na tylu rannych – opowiada Musiałowicz.

Po roku w Casamassima Teodozja Musiałowicz przeniosła się najpierw do szpitala do Ancony, a następnie do Bolonii.

W 1945 r. w Bolonii Teodozja wyszła za mąż za kapitana Bogusława Musiałowicza, który służył w dowództwie artylerii.

Po demobilizacji II Korpusu Polskiego państwo Musiałowiczowie zdecydowali się wyjechać do Szkocji, następnie przenieśli się do Anglii, a w 1951 r. wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych.

Po uzyskaniu licencji zawodowej Teodozja Musiałowicz przez ponad 30 lat pracowała w USA także jako pielęgniarka.

Jola Plesiewicz

Zdjęcia: Dariusz Piłka

Zdjęcia archiwalne pochodzą z prywatnego zbioru Teodozji Musiałowicz

  • DAR_5471
  • DAR_5472
  • DAR_5474
  • DAR_5477
  • DAR_5480
  • DAR_5486
  • FullSizeRender
  • FullSizeRender(1)
  • FullSizeRender(2)
  • FullSizeRender(3)
  • FullSizeRender(4)
  • FullSizeRender(5)

 

REKLAMA

2131563073 views

REKLAMA

REKLAMA

2131563088 views

REKLAMA

REKLAMA

2133359408 views

REKLAMA

2131563098 views

REKLAMA

2131563101 views

REKLAMA

2131563105 views