Katedra Polowa WP pw. NMP Królowej Polski

Świątynie Warszawy


Na miejscu obecnej katedry polowej Wojska Polskiego stał wcześniej kościół drewniany Ojców Pijarów wzniesiony w roku 1642 z woli króla Władysława IV pod wezwaniem św. Pryma i Felicjana. W roku 1651 pijarzy umieścili w nim relikwie męczenników. Przywiózł je z Rzymu dla Władysława IV członek rodziny Ossolińskich. Kościół spłonął w czasie bitwy ze Szwedami w roku 1656. Król Jan Kazimierz postanowił wybudować w jego miejsce murowaną świątynię. Prac budowlanych podjęła się wyszogrodzka stolnikowa – Małgorzata Kotowska.

 

Konsekracji kościoła dokonano w dniu 17 lipca 1701 roku. Zbudowano go pod wezwaniem Matki Bożej Zwycięskiej i świętych Pryma i Felicjana. Poświęcił go bp poznański Mikołaj Święcicki.

 

W ołtarzach znalazły się dzieła S. Czechowicza i J. B. Plerscha. Szczególnym kultem otoczone były relikwie dwóch rzymskich męczenników Pryma i Felicjana, a także przywieziony z Rzymu wizerunek Najświętszej Maryi Panny znany jako Matka Boża Łaskawa Patronka Warszawy.

 

W roku 1834 rosyjscy zaborcy oddali kościół Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. W latach 1835-1837 miała miejsce przebudowa i adaptacja kościoła do liturgii prawosławnej. Usunięto wówczas z wnętrza barokowy wystrój, a na wieżach zawieszono dzwony odlane z armat zdobytych w powstaniu listopadowym. Pijarska świątynia została zaadaptowana na sobór Trójcy Świętej – katedrę diecezji warszawskiej i nowogieorgijewskiej.

 

Świątynię zwrócono kościołowi rzymskokatolickiemu w roku 1919 i podniesiono do godności Katedry Wojska Polskiego. 5 lutego, tego samego roku, papież Benedykt XV powołał bpa Stanisława Galla na Biskupa Polowego Wojska Polskiego.

 

W latach 1923-1927 przywrócono pierwotną barokową architekturę wg projektu prof. Oskara Sosnowskiego. W okresie okupacji kościół należał do niemieckich katolików i ich duszpasterzy. Podczas II wojny światowej uległ częściowemu zniszczeniu. Odbudowany w latach 1946–1960 wg projektu Leona Marka Suzina. Następnie przekazany generalnemu dziekanowi Wojska Polskiego. Władze komunistyczne zlikwidowały ordynariat polowy, toteż katedra tylko z nazwy była „polową”.

 

W roku 1991 opublikowano bullę nominacyjną biskupa polowego Wojska Polskiego i dekretów Kongregacji do Spraw Biskupów. Przyczyniło się to do powrotu Ordynariatu Polowego. Świątynia uzyskała status Katedry Polowej Wojska Polskiego pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski.

 

Znajdująca się dziś w katedrze kaplica katyńska została zbudowana, aby upamiętnić męczeństwo obywateli RP – więźniów i jeńców wojennych, tragicznie zamordowanych w 1940 przez NKWD. Na ołtarzu kaplicy umieszczono obrazek wycięty w drewnie. W kaplicy znajduje się 15 tys. tabliczek, na których widnieją nazwiska ofiar Katynia, Charkowa i Miednoje oraz bezimienne (7 tys.). 15 sierpnia 2010 w kaplicy odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą ofiarom katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

 

W budowie jest także podziemne muzeum historii Polski – począwszy od Mieszka I do czasów teraźniejszych Muzeum zostanie otwarte 11 listopada 2010. Wejście do muzeum znajdować się będzie przy Kaplicy Katyńskiej.

 

W katedrze znajdują się też drzwi spiżowe, na których umieszczone są najważniejsze sceny bitewne z historii Polski. Nad tabernakulum stoi figura Matki Bożej Królowej Polski, która ocalała podczas wojny. 15 sierpnia 1994 roku bp polowy gen. Sławoj Leszek Głódź okrył ją „płaszczem hetmańskim”. Z tyłu za figurą znajdują się odznaczenia wojskowe, a po prawej stronie organy z drugiej połowy XIX wieku.

 

W roku 2005, na podstawie porozumienia pomiędzy prezydentem m. st. Warszawy i proboszczem katedry polowej WP, rada m. st. Warszawy powołała „Muzeum Ordynariatu Polowego” jako Oddział Muzeum Historycznego m. st. Warszawy.

 

Świątynia ta w krajobrazie Warszawy odgrywała i odgrywa obecnie znaczącą rolę. W tym miejscu upamiętniane są ważne wydarzenia z historii polskiej wojskowości i martyrologii wojennej, tu przez lata gromadzone były pamiątki związane z kapelanami wojskowymi i wybitnymi postaciami związanymi z polskim kościołem.

 

Dzisiaj w katedrze polowej WP p.w. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, matce wszystkich kościołów garnizonowych prowadzi się regularną pracę duszpasterską w szeregach Wojska Polskiego. A ponieważ wojsko służy narodowi, jest to również świątynia, która staje się miejscem ważnych wydarzeń w życiu narodu. Stąd w pierwszych ławach, zwanych w tradycji kolatorskimi, zasiadają dziś często pierwsi włodarze Najjaśniejszej Rzeczypospolitej.

 

Tekst i zdjęcia:

Leszek Wątróbski

Categories: Reportaże

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*