Tradycje świąteczne oczami polskich dzieci okresu międzywojennego. Z archiwum Muzeum Polskiego w Ameryce

Tradycje świąteczne oczami polskich dzieci okresu międzywojennego. Z archiwum Muzeum Polskiego w Ameryce

Muzeum Polskie w Ameryce posiada w swojej kolekcji rysunki dzieci, które zostały nadesłane z Polski na wystawę przed II wojną światową. Rysunki te dotyczą różnych aspektów życia w Polsce, a wykonane zostały w latach 1933-1938 przez dzieci w wieku od 7 do 16 lat. Wśród obrazków mamy scenki rodzajowe z ulic miast i życia wsi, obiekty przemysłowe, fabryki i kopalnie, defilady wojskowe i scenki obrazujące wypoczynek. Znaczną część kolekcji stanowią też zwyczaje i tradycje polskie.

Trzej Królowie, autor nieznany lat 11

Trzej Królowie, autor nieznany lat 11

Dzisiaj, kiedy atmosfera świąt jeszcze nie całkiem opadła, chcielibyśmy podzielić się z Państwem przedwojennymi pracami artystycznymi polskich dzieci.

Szopka, rysował J. Lopatka

Szopka, rysował J. Lopatka

Okres świąt Bożego Narodzenia jest szczególnie radosnym okresem dla dzieci – jest to czas otrzymywania prezentów. Pierwszą zapowiedzią Bożego Narodzenia jest dzień św. Mikołaja niecierpliwie wyczekiwany przez wszystkie maluchy. Tradycja św. Mikołaja wywodzi się z legendy o biskupie Mikołaju z Miry, który pod osłoną nocy rozdawał podarunki ubogim. Z rysunków z kolekcji Muzeum Polskiego można się domyślać, że marzeniem polskich chłopców okresu międzywojennego było dostanie pod choinkę konika…

Szopka bożonarodzeniowa ma w Polsce bardzo długą tradycję; inscenizuje stajenkę betlejemską, w której narodził się Jezus Chrystus. Szopki wykonuje się w miniaturze, choć nierzadko są naturalnych rozmiarów. Najważniejszymi postaciami w szopce są Dzieciątko Jezus, Maria i Józef. Poza tym stałymi elementami są Trzej Królowie, pasterze, owce i bydło, aniołowie i Gwiazda Betlejemska. Szczególnie interesujące są szopki krakowskie, które nawiązują do architektury zabytków Krakowa, a zwłaszcza Kościoła Mariackiego. Szopki te są bogato zdobionymi konstrukcjami z wieloma wieżami. Skupiają w sobie różnorodne style. Znajdziemy w nich elementy smukłego gotyku, renesansowe arkady, jak również barokowe kopuły. Autorom rysunków szopek nadesłanych na wystawę do Ameryki na pewno nie brakowało fantazji.

Święto Trzech Króli obchodzone jest 6 stycznia na pamiątkę Trzech Króli, albo Mędrców, którzy szli z dalekich krajów, by pokłonić się nowo narodzonemu Dzieciątku Jezus. Podążali oni za Gwiazdą Betlejemską, która wskazywała im drogę do stajenki. Również i to święto zostało uwiecznione przez dzieci polskie z wielką wyobraźnią.

Tradycyjnie od dnia Trzech Króli rozpoczyna się karnawał trwający do Środy Popielcowej, która kończy zimowe święta.

Karnawał to czas zabawy i radości, czas wesołych korowodów i kolędowania. Rysunki dzieci szczegółowo ilustrują ten staropolski obyczaj. Przebierańcy chodzą od domu do domu, wodząc ze sobą maszkary: kozę, turonia (włochata, rogata maszkara z kłapiącą paszczą), niedźwiedzia i koguta, śpiewają kolędy i pastorałki ku radości gospodarzy. Kolędnicy noszą gwiazdę na kiju, która prowadzi ich niczym Gwiazda Betlejemska. Wierzono, że maszkary prowadzone przez przebierańców sprowadzą powodzenie w nadchodzącym roku. „Gospodarz, którego chatę choćby tylko przez pomyłkę pominęli, uważałby się za wielce obrażonego” – taką oto notatkę znajdujemy w zapiskach polskiego etnografa Oskara Kolberga.

Szopka, rysował Henryk klasa I

Szopka, rysował Henryk klasa I

Bogate i piękne polskie tradycje drogie są każdemu z nas i kultywowane są na wszystkich kontynentach świata, gdziekolwiek znajdują się skupiska Polonii.

Kolekcja rysunków dziecięcych w Muzeum Polskim jest zbiorem niecodziennym i chwytającym za serce. Pochylając się nad tymi beztroskimi  dziecięcymi rysunkami przysłanymi z Polski w 1938 roku, nie sposób nie zastanowić się nad późniejszymi losami ich autorów.

Iwona Bożek

bibliotekarz kolekcji specjalnych MPA

Trzej Krolowie, rysował C. Wachowski klasa II

Trzej Krolowie, rysował C. Wachowski klasa II

 

____________________________

Muzeum Polskie w Ameryce serdecznie zaprasza Szanownych Państwa na uroczystość otwarcia nowego sklepu muzealnego oraz nowego wejścia do budynku Zjednoczenia Polskiego Rzymsko-Katolickiego w Ameryce i Muzeum Polskiego w Ameryce oraz dzień darmowego wstępu do MPA w niedzielę, 26 stycznia 2014 roku w Muzeum Polskim w Ameryce, 984 N. Milwaukee Ave. w Chicago w godz. od 13 do 16.

Podczas uroczystości można będzie zwiedzić nowo otwarte miejsca. Program „Kto szybko daje, półtora raza daje” kończy się 31 stycznia. Dobrowolne datki w ramach kampanii 140/77 na muzeum mile widziane. Darmowy parking

FACEBOOK

____________________

Categories: Kultura, Polonia

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*