Gen. Edward Rowny skończył 100 lat

Generał Edward Równy fot.Embassy of Poland US/Twitter

Generał Edward Równy fot.Embassy of Poland US/Twitter

Uroczystości w ambasadzie RP w Waszyngtonie, życzenia od „Dziennika Związkowego”

Gen. Edward Rowny, główny negocjator porozumień rozbrojeniowych Stanów Zjednoczonych z ZSRR, doradca pięciu prezydentów USA, 3 kwietnia skończył 100 lat. W rezydencji ambasadora RP w Waszyngtonie zorganizowano z tej okazji przyjęcie urodzinowe.

Ambasador Piotr Wilczek udekorował generała Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP.

Z okazji urodzin jubilata odwiedził wicepremier Mateusz Morawiecki, przebywający z roboczą wizytą w USA. Gen. Rowny powiedział, że był „zaszczycony i wzruszony” wizytą polskiego wicepremiera.

Na przyjęcie urodzinowe gen. Rowny’ego w rezydencji ambasadora RP we wtorek wieczorem czasu miejscowego przybyła najbliższa rodzina jubilata, przedstawiciele korpusu oficerskiego amerykańskich i polskich sił zbrojnych, byli i obecni dygnitarze rządowi, dyplomaci i kongresmeni, m.in. deputowana polskiego pochodzenia Marcy Kaptur.

Podczas przyjęcia pokazano biograficzny film w reżyserii Wiesława Dąbrowskiego „Ambasador pokoju” (Ambassador of Peace) o życiu i czasach gen. Rowny’ego.

Na ręce generała przekazano także okolicznościowe życzenia, które przesłała redakcja „Dziennika Związkowego”.

Zyczenia

Edward Rowny urodził się w Baltimore w stanie Maryland 3 kwietnia 1917 roku. Jego ojciec był emigrantem z Polski. Babka ze strony matki Adamina Radziszewska, która znała pięć języków, zaznajomiła młodego Eda z historią i kulturą Polski, w tym z karierą polityczną i artystyczną Ignacego Paderewskiego. Do dzisiaj Edward Rowny jest wielkim miłośnikiem muzyki premiera odrodzonej Polski.

Gen. Rowny stworzył fundusz stypendialny imienia Ignacego Paderewskiego dla polskiej młodzieży pragnącej studiować za granicą, a w 1992 roku odegrał kluczową rolę w przeniesieniu prochów Paderewskiego – wielkiego męża stanu i pianisty – z Cmentarza Narodowego w Arlington pod Waszyngtonem do Polski.

Rowny studiował inżynierię w elitarnej akademii wojskowej w West Point oraz stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Yale. Tytuł doktora w dziedzinie stosunków międzynarodowych otrzymał na Uniwersytecie Amerykańskim (American University) w Waszyngtonie.

Rowny dowodził oddziałami amerykańskiej piechoty podczas II wojny światowej (na froncie włoskim), podczas wojny koreańskiej i wojny w Wietnamie.

Podczas wojny koreańskiej pracował w sztabie legendarnego amerykańskiego stratega gen. Douglasa McArthura. W czasie wojny wietnamskiej był pomysłodawcą zastosowania śmigłowców, dawniej stosowanych wyłącznie jako środek transportu, także jako maszyn bojowych.

To właśnie dlatego gen. Rowny, w nawiązaniu do dokonań innego wielkiego Polaka, Kazimierza Pułaskiego, „ojca amerykańskiej kawalerii”, jest nazywany „ojcem amerykańskiej kawalerii powietrznej”.

W okresie rządów w Białym Domu prezydentów Richarda Nixona, Geralda Forda i Jimmy’ego Cartera gen. Rowny był reprezentantem Stanów Zjednoczonych w negocjacjach rozbrojeniowych ze Związkiem Sowieckim o redukcji strategicznych broni nuklearnych SALT (Strategic Arms Limitation Talks). Negocjacje te zaowocowały podpisaniem w 1972 roku porozumienia o redukcji rakiet balistycznych ABM.

W 1979 roku gen. Rowny zrezygnował z funkcji głównego negocjatora porozumień rozbrojeniowych w proteście przeciw podpisaniu przez Jimmy’ego Cartera układu SALT II. Uważał, że układ ten osłabi obronność Stanów Zjednoczonych.

Generał Edward Równy fot.Embassy of Poland US

Generał Edward Równy fot.Embassy of Poland US

Rowny powrócił do roli negocjatora rozbrojeniowego w czasach rządów w Białym Domu republikańskiego prezydenta Ronalda Reagana (1981-1989). W randze ambasadora był negocjatorem układu START, a po wyborze Reagana na drugą kadencję został mianowany specjalnym reprezentantem Stanów Zjednoczonych w negocjacjach rozbrojeniowych.

Prezydent Reagan, doceniając zasługi gen. Rowny’ego dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, nadał mu wysokie odznaczenie Presidential Citizen Medal. Medal gen. Rowny’ego został wykonany z tytanu pochodzącego z przetopionej sowieckiej rakiety międzykontynentalnej SS-18. Jest na nim inskrypcja: „Rowny był jednym z głównych architektów pokoju opartego na sile”.

Po przejściu na emeryturę gen. Rowny był pomysłodawcą i jednym z założycieli organizacji American Polish Advisory Council (Amerykańsko-Polska Rada Doradcza, APAC). Obecnie Rowny jest prezesem tej ponadpartyjnej organizacji wyższej użyteczności społecznej, zrzeszającej Amerykanów polskiego pochodzenia.

Znany z autoironii i skromności gen. Rowny po obejrzeniu swojej filmowej biografii podziękował reżyserowi za „pochlebny wizerunek mojego życia”, a po chwili refleksji dodał, wzbudzając powszechne rozbawienie: „Teraz, po ukończeniu stu lat, wiem, że mogło być lepiej”.

(PAP), (inf. wł.)

Categories: Polonia

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*