Kraj i emigracja 1918 – 2008 – (Korespondencja z Piły)

W dniach 4-5 listopada 2008 roku w Pile odbyło się I Międzynarodowe Seminarium Naukowe „Kraj i emigracja – wspólna droga 1918-2008”.

Organizatorami seminarium były następujące instytucje: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Staszica w Pile, Polskie Towarzystwo Historyczne oraz Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”. W obradach wzięło udział 30 uczonych, którzy prowadzą badania naukowe z zakresu stosunków międzynarodowych oraz problemów Polonii i Polaków żyjących poza granicami kraju. Reprezentowali oni takie ośrodki naukowe, jak m.in. Gdańsk, Piła, Gorzów Wielkopolski, Bydgoszcz, Toruń, Opole, Poznań, Koszalin, Katowice, Warszawa, Bielsko-Biała, Pułtusk, Grudziądz, Wrocław, Nowa Sól.

Nader istotnym wydarzeniem była obecność redaktora Krzysztofa Rowińskiego z Londynu, który reprezentował Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyźnie. O randze konferencji świadczą osobistości, które objęły Patronat Honorowy nad nią, a związane były z dawnymi władzami polskimi na uchodźstwie, parlamentem polskim oraz władzami regionu pilskiego. Seminarium zostało otwarte przez przedstawicieli władz pilskiej uczelni, miasta i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

Jako pierwszy wystąpił prof. dr hab. Andrzej Chodubski z Uniwersytetu Gdańskiego. To wybitny uczony, od lat zajmujący się problematyką przemian cywilizacyjnych oraz spraw Polonii. Jest autorem wielu monografii i opracowań książkowych oraz kilkuset artykułów i rozpraw naukowych. Podczas wykładu zaznaczył, że emigracja stanowi wartość cywilizacyjną. W dobie informatycznej kształtuje przedsiębiorczość, gdyż to właśnie jednostka emigrująca jest w stanie przezwyciężyć różnego rodzaju trudności i przeciwności.

Profesor Andrzej Chodubski scharakteryzował pozytywne i negatywne cechy współczesnej cywilizacji. Wspominał o kształtowaniu emigracji przez m.in. prawo i edukację. Według niego obecnie zaciera się pojęcie kultury jako dziedzictwa przekazywanego z pokolenia na pokolenie. Dzisiejsza kultura jest bowiem szybkim łączeniem się ze światem, w którym zachodzą zarówno procesy unifikacji, jak i dywersyfikacji. Podkreślił on, że współcześnie tracą na znaczeniu struktury organizacyjne, a zyskują jednostki wybitne, partycypacyjne. Zmienia się także rola tradycyjnych szkół polonijnych i wspólnot kościelnych rozumianych jako parafie personalne.

Prof. dr hab. Adam Sudoł z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy przedstawił uczestnikom seminarium postać Edwarda Franciszka Szczepanika – ostatniego Premiera Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie w Londynie. Natomiast redaktor Krzysztof Rowiński scharakteryzował działalność Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Wśród zgłoszonych referatów na szczególną uwagę zasługują tematy wystąpień prof. dr. hab. Marka Szczerbińskiego ze Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, prof. dr. hab. Grzegorza Piwnickiego z Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr. hab. Dariusza Matelskiego z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz prof. dr. hab. Artura Życkiego z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile.

Podczas obrad poruszono problematykę Polonii i Polaków żyjących w różnych częściach świata. Omówione zostały kwestie polonijne w specyfice zróżnicowanych aspektów i otoczenia związanego z procesami globalizacji, religijności, stereotypów, wspomnień, osobowości życia w Polsce i na obczyźnie, patriotyzmu, repatriacji, wpływu emigracji na kraj, prawa i przemiany polityczne.

Jedno z wystąpień dotyczyło Polonii w Stanach Zjednoczonych. Dr Paweł Malendowicz z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile omówił dzieje emigracji z ziem polskich na kontynent amerykański, ze szczególnym uwzględnieniem Chicago. Zasadnicza część wystąpienia dotyczyła konfrontacji wartości narodowych i katolickich oraz procesów uniformizacji kulturowej i zjawiska konsumpcjonizmu. Autor udowodnił, iż polska grupa etniczna poprzez kultywowanie wspomnianych wartości wzmacnia społeczeństwo amerykańskie podlegające permanentnym procesom uniformizacji. Naród amerykański jest bowiem konglomeratem tyleż zróżnicowanym, co podobnym swoją innością.

Organizatorzy seminarium zapowiedzieli wydanie publikacji, która zawierać będzie teksty wystąpień referentów. Ogłosili także zamiar zorganizowania kolejnych obrad w maju 2009 roku. Będą one dotyczyć dekady uczestnictwa Polski w NATO oraz myśli politycznej i dorobku naukowego prof. Zbigniewa Brzezińskiego.
dr Paweł Malendowicz

Categories: Polonia na Świecie

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*