W całym kraju uroczystości upamiętniające Żołnierzy Wyklętych

Pomnik Żołnierzy Wyklętych w Rzeszowie fot.Lowdown/Wikipedia

Pomnik Żołnierzy Wyklętych w Rzeszowie fot.Lowdown/Wikipedia

Apele, biegi pamięci i marsze, msze święte, projekcje filmów złożyły się na program obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, obchodzonego we wtorek w całym kraju. W Łodzi stanęły „Namioty Wyklętych”; wzdłuż gdańskiej Alei im. Wyklętych zapłonęło ok. 300 zniczy.

W Łodzi uroczystości z udziałem działaczy Solidarności, przedstawicieli Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego, władz miasta i młodzieży odbyły się przed Pomnikiem Ofiar Komunizmu. To pierwszy tego rodzaju monument w Polsce. Odsłonięty został pod koniec 2009 r. Stanął w al. Karola Anstadta na wprost budynku, w którym podczas II wojny światowej miało siedzibę gestapo, a w latach 1945-56 – Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej zaprosiło łodzian do „Namiotów Wyklętych”, które stanęły w łódzkiej Manufakturze. Rozdawano ulotki informujące o losach Żołnierzy Wyklętych; wewnątrz namiotów można było zapoznać się z ich biogramami, prezentacją multimedialną, usłyszeć archiwalny zapis procesu Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca”.

W kinie Kinematograf zaplanowano projekcję filmu dokumentalnego „Mit o +Szarym+” zrealizowanego przez Grzegorza Królikiewicza. Bohaterem jest Antoni Heda – „Szary”, dowódca partyzanckiego oddziału AK działającego na Kielecczyźnie. W sierpniu 1945 r. zaatakował ubeckie więzienie w Kielcach i uwolnił kilkaset osób. W odwecie za tę akcję został skazany na karę śmierci. Wyrok zmieniono na dożywocie, w 1956 roku „Szary” odzyskał wolność. Wieczorem w łódzkiej archikatedrze odprawiona zostanie uroczysta msza św. w intencji Ojczyzny i wszystkich niezłomnych.

We Wrocławiu oficjalne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbyły się na Cmentarzu Osobowickim. To jedyna nekropolia w Polce, gdzie zachowały się w niemal niezmienionym kształcie kwatery więźniów, ofiar terroru komunistycznego. W latach 1945-1956 na 22 polach pochowano blisko 840 osób. Istnienie kwater więźniów okresu stalinowskiego ujawniono dopiero w 1987 r. Spoczywają tam m.in. członkowie WiN, oficerowie Wojska Polskiego i żołnierze Armii Andersa, uczestnicy powstań śląskich i powstania warszawskiego, żołnierze z Brygady Świętokrzyskiej NSZ oraz uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej z 1920 roku.

Wojewoda dolnośląski Paweł Hreniak podkreślił podczas uroczystości, że choć walka z sowietyzacją na pierwszym etapie została przegrana i Polska na lata stała się niewolnikiem reżimu komunistycznego, to czyny Żołnierzy Wyklętych stanowią o sile ducha niepodległościowego. „Dzisiejsze obchody są wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji niepodległościowych oraz za krew przelaną za wolność. To jest dziedzictwo, które nam pozostawili i które zobowiązuje” – mówił Hreniak. Wieczorem we Wrocławiu odbędzie się również marsz pamięci organizowany przez Stowarzyszenie Odra-Niemen.

O godz. 7 rano wzdłuż gdańskiej Alei im. Żołnierzy Wyklętych ustawiono około 300 zapalonych zniczy. W upamiętnieniu żołnierzy niezłomnych wzięła udział m.in. gdańska młodzież, przedstawiciele miejscowego oddziału IPN, który kilka lat temu zainicjował tę akcję, a także europosłanka Anna Fotyga i wojewoda pomorski Dariusz Drelich.

Późnym popołudniem w Gdańsku zaplanowano uroczysty Apel Pamięci z udziałem m.in. przedstawicieli różnych formacji wojskowych. Apel odbędzie się na Cmentarzu Garnizonowym, gdzie w latach 40. i 50. służba bezpieczeństwa pochowała ciała wielu swoich ofiar, w tym Danuty Siedzikówny ps. Inka oraz (najprawdopodobniej – ostateczne wyniki badań genetycznych nie są jeszcze znane) ppor. Feliksa Selmanowicza ps. Zagończyk.

W Gdyni dzieci i młodzież złożyły rano kwiaty pod poświęconą gen. Antoniemu Hedzie „Szaremu” tablicą znajdującą się w budynku dworca PKP Gdynia Chylonia, w którym to miejscu w 1948 r. generał został aresztowany przez UB. W południe odbyły się też miejskie uroczystości przy gdyńskim Pomniku Ofiar Terroru Komunistycznego. W środę IPN zaprasza też do Ratusza Staromiejskiego w Gdańsku na wieczór filmowo–muzyczny pt. „Cześć i chwała żołnierzom niezłomnym”. W trakcie spotkania odbędzie się m.in. pokaz filmu Arkadiusza Gołębiewskiego „+Inka+. Zachowałam się jak trzeba”.

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Olsztynie odbyły się z udziałem młodzieży i żołnierzy AK. Podczas uroczystości w warmińsko-mazurskim urzędzie wojewódzkim dyrektor delegatury IPN w Olsztynie dr Waldemar Brenda przypomniał sylwetkę ppłk. Łukasza Cieplińskiego – jednego z Żołnierzy Wyklętych, straconych 1 marca 1951 r. Wojewoda warmińsko-mazurski Artur Chojecki wręczył akty mianowania o nadaniu przez prezydenta RP pierwszych stopni oficerskich. Z kolei dowódca 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej gen. Marek Sokołowski wręczył grupie weteranów Gwiazdy Iraku i Gwiazdy Afganistanu. Przy Pomniku Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w centrum Olsztyna odbył się Apel Pamięci.

Wieńce i kwiaty złożono we wtorek rano na symbolicznym grobie siedmiu członków IV Zarządu Zrzeszenia WiN na cmentarzu komunalnym Wilkowyja w Rzeszowie. 65 lat temu zostali oni rozstrzelani w więzieniu mokotowskim w Warszawie; większość z nich pochodziła z Podkarpacia. Miejsce ich pochówku jest nieznane. Natomiast przed południem po mszy św. w miejscowym kościele farnym kilkaset osób uczestniczyło w marszu, który przeszedł ulicami Rzeszowa. Zakończył się pod pomnikiem płk. Łukasza Cieplińskiego i członków IV Zarządu zrzeszenia WiN. W rzeszowskim oddziale IPN odbyło się spotkanie otwarte z komendantką główną Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Kobiet Marią Mirecką–Loryś, która w lutym skończyła 100 lat.

Uroczystości upamiętniające Żołnierzy Wyklętych w woj. śląskim zaplanowano na cały tydzień. W niedzielę w Bytomiu ponad pół tysiąca osób wzięło udział w I Bytomskim Biegu Pamięci Żołnierzy Niezłomnych im. Piotra Woźniaka „Wira”. Trasa przebiegała m.in. ulicą jego imienia, a także ulicą Akacjową, przy której mieszkał. Bieg zakończył się przy bramie cmentarza Mater Dolorosa, gdzie został pochowany, a uczestnicy złożyli kwiaty na jego grobie. W poniedziałek w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny odbyły się katowickie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Towarzyszył im koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Zespołu Camerata Silesia. Spotkanie zwieńczył apel poległych i salwa honorowa, a także spotkanie pokoleń – kombatantów z młodzieżą. Mieszkańcy Rudy Śląskiej pamięć Żołnierzy Wyklętych uczczą też w sobotę wystawieniem widowiska słowno-muzycznego „Testament prawdy i wielkości” i towarzyszącą mu wystawą Instytutu Pamięci Narodowej w Miejskim Centrum Kultury.

W Warszawie odbył się m.in. apel pamięci na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego z udziałem szefa MON Antoniego Macierewicza. W Pałacu Prezydenckim nominacje generalskie wręczył prezydent Andrzej Duda, a premier Beata Szydło spotkała się z Żołnierzami Wyklętymi na śniadaniu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Centralne uroczystości w stolicy, podczas których zaplanowano wystąpienia i apel poległych, odbędą się późnym popołudniem przed Grobem Nieznanego Żołnierza.(PAP)

 

Zamieszczone na stronach internetowych portalu www.DziennikZwiazkowy.com materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Codziennego Serwisu Informacyjnego PAP, będącego bazą danych, którego producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Alliance Printers and Publishers na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.

Categories: Na bieżąco

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*