Oskar frasobliwy kością niezgody

Kancelaria reprezentująca w Polsce Amerykańską Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej pozwała Stowarzyszenie Twórców Ludowych za wręczanie nagród „Ludowy Oskar”. Akademia zastrzegła nazwę „Oscar” i domaga się zmiany nazwy polskiej nagrody. Proces ruszy w lipcu.

Oskar Ludowy solą w oku Amerykanów fot. Kultura Ludowa.pl

Oskar Ludowy solą w oku Amerykanów fot. Kultura Ludowa.pl

Sprawą zajmie się wydział gospodarczy Sądu Rejonowego w Lublinie z siedzibą w Świdniku, do którego trafił „wniosek o zawezwanie do próby ugodowej”. Pierwszy termin sprawy, na którym prawnicy Akademii chcą nakłonić Stowarzyszenie Twórców Ludowych do zawarcia ugody, wyznaczono na 9 lipca.

Kancelaria prawna Akademii Filmowej za pośrednictwem sądu proponuje polskim twórcom, by autorom świątków, muzykantom czy organizatorom imprez popularyzujących kulturę ludową nie wręczali nagrody „Ludowego Oskara”, a zmienili tę nazwę np. na „Ludowe Kolbergi”, „Laury Kolberga”, czy „Ludowe nagrody Oskara Kolberga”. Ich zdaniem dotychczasowa nazwa „pasożytuje” na dorobku Akademii, który budowany był latami i wiązał się „z wysokimi nakładami”.

„Oczywiście stawię się w sądzie i będę się starał robić wszystko, by nasza nazwa +Ludowe Oskary+ nadal mogła istnieć. Pomagać mi w tym będzie grono prawników, którzy sami zgłosili nam chęć pomocy. Jak się ten spór zakończy, tego nie wiem, o tym zdecyduje niezawisły sąd” – powiedział PAP prezes Stowarzyszenia Twórców Ludowych Waldemar Majcher.

„Nie wszystko Oscar, co się świeci. Nie wróżę tej próbie ugodowej sukcesu, mam nadzieję, że uda nam się ocalić nazwę polskiej nagrody” – powiedział PAP jeden z prawników Stowarzyszenia Przemysław Zalasiński.

Kancelarii prawnej reprezentującej w Polsce interesy wręczającej filmowe Oscary Amerykańskiej Akademii Filmowej nazwa „Ludowe Oskary” nie podobała się już w 2012 roku. Wówczas Stowarzyszenie Twórców Ludowych otrzymało od polskich prawników Akademii pismo, w którym ci prosili o zaprzestanie używanego w nazwie nagrody słowa „Oskar”. Amerykanie dali wówczas polskim twórcom dwa tygodnie na zmianę nazwy nagrody, do czego twórcy początkowo się skłaniali. Jednak po burzy medialnej, jaka wybuchła w obronie nazwy „Ludowego Oskara”, twórcy ludowi odstąpili od tego zamiaru, a prawnicy, którzy spontanicznie i społecznie zgodzili się im pomóc, wymieniali się z kancelarią prawną Akademii pismami.

„W pewnym momencie ta korespondencja ustała i sądziłem, że sprawa jest zakończona, że prawnicy Akademii ostatecznie zrozumieli, że nasza nagroda wiąże się z Oskarem Kolbergiem, etnografem, którego rola w polskiej kulturze ludowej jest nieoceniona. Dlatego zdziwiłem się wezwaniem z sądu, nie kryję, że się go nie spodziewałem” – powiedział PAP Majcher, który także jest artystą. Jego malowane na szkle obrazy inspirowane są motywami, jakimi były zdobione ludowe kafle piecowe na terenie Warmii i Mazur.

W piśmie, które teraz prawnicy Akademii wysłali do sądu, czytamy, że Akademia zastrzegła w Urzędzie Patentowym RP słowo „Oscar” w odniesieniu m.in. do nagród związanych z kulturą i rozrywką. Pisząc o „Ludowych Oskarach” prawnicy Akademii stwierdzają, że „różnica wynikająca z zastąpienia litery +c+ w słowie +Oscar+ literą +k+ nie zmienia ogólnego postrzegania przez odbiorców (…), tak samo dodatkowo występujące w oznaczeniu słowa +Ludowe+ lub +Ludowy+ nie modyfikują tego wrażenia, stanowiąc opisowy dodatek do dominującego w oznaczeniu, wyróżniającego elementu +Oskar+ (…)” i dodali, że w związku z tym „zachodzi naruszenie prawa do znaków towarowych”.

W dalszej części pisma polscy prawnicy Akademii dodali, że działania Stowarzyszenia Twórców Ludowych „noszą znamiona pasożytnictwa polegającego na czerpaniu nienależnych korzyści z renomy przedsiębiorstwa wnioskodawcy (tj. Akademii – PAP), budowanego przez lata wysokimi nakładami, a także z prestiżu i renomy”.

W ocenie Majchera polscy twórcy ludowi nie czerpią z dorobku Amerykanów ani na nich „nie pasożytują”, bo ich wręczana od 2002 roku nagroda swoją nazwę zawdzięcza legendarnemu etnografowi Oskarowi Kolbergowi, a statuetka, którą otrzymują laureaci, przedstawia siedzącego Jezusa Frasobliwego; wizerunek jest utrzymany w stylistyce ludowych świątków.

„Czy to, że Kolberg miał na imię Oskar, wyklucza tę postać z funkcjonowania w naszej kulturze? Czy to znaczy, że jeśli chcemy do niego nawiązywać mamy mu zmienić sądownie imię?” – zastanawiał się w rozmowie z PAP Majcher, który jako działacz i znawca kultury ludowej pracuje w zespole przy ministrze kultury, który chce rok 2014 ustanowić właśnie rokiem Kolberga, bo wtedy przypada dwusetna rocznica urodzin etnografa.

Oskar Kolberg (1814-1890) był wybitnym badaczem polskiej kultury ludowej. Etnograf jako pierwszy zgromadził i uporządkował według regionów wiedzę na temat polskiej twórczości ludowej – muzyki, tańców, zwyczajów i mowy.

Polacy, których uhonorowano Oscarami to m.in.: Andrzej Wajda (2000, honorowy Oscar za całokształt twórczości), Roman Polański (2003, Oscar za reżyserię „Pianisty”) i Janusz Kamiński (2 Oscary, za zdjęcia do filmów „Lista Schindlera” w 1994 r. i „Szeregowiec Ryan” w 1999 r.).

Joanna Wojciechowska

(PAP)

Categories: Na bieżąco

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*