Ekspert: obchody Trzech Króli w Polsce raczkują; przerost formy nad treścią

Procesja z okazji święta Trzech Króli w Warszawie fot.Jakub Kaminski/EPA

Procesja z okazji święta Trzech Króli w Warszawie fot.Jakub Kaminski/EPA

Tradycja obchodzenia Trzech Króli w Polsce dopiero zaczyna się odradzać – uważa etnograf Aldona Plucińska. Bardziej niż treścią tego święta zainteresowani jesteśmy gadżetami – mówi, odnosząc się do coraz bardziej popularnych orszaków. W tym roku przejdą one ulicami ponad 400 miejscowości w Polsce.

 

Plucińska podkreśla, że 6 stycznia jest świętem bardzo starym, o bogatej treści i obrzędowości w polskiej kulturze. „Nasi przodkowie włożyli ogromny wysiłek, żeby zbudować 6 stycznia – do lat 60-tych. Potem przecięto ciąg kulturowy i w tej chwili 6 stycznia tak pomaleńku zaczyna raczkować” – ocenia.

Jej zdaniem współczesny człowiek wyrywkowo traktuje tradycję. „Zatraca istotę, nie interesuje go treść tego święta, tylko bardziej zainteresowany jest gadżetami. Stąd uniformy, czyli rodzaj teatrum. W przeszłości to teatrum istniało, ale nie było przerostu formy nad treścią. We współczesnym świecie – mam tutaj na myśli kulturę polską – następuje przerost formy nad treścią” – przekonuje.

Jej zdaniem rosnąca popularność orszaków, które 6 stycznia przemierzają ulice polskich miejscowości, to element mody.

„Skoro w krajach Europy Zachodniej takie korowody były i są, takie orszaki występują w mieście Warszawie, to czemu gdzieś indziej nie, na zasadzie: +my też jesteśmy w stanie to zorganizować+. Szczególnie mniejsze wspólnoty, w mniejszych miejscowościach nieomal prześcigają się, ale to jest ten element obrazu człowieka współczesnego – +oni mogą, no to my też+” – mówi etnograf.

„Zaangażowanie w mniejszej wspólnocie będzie większe, w dużej wspólnocie – tu już jest gorzej. W dużym mieście nie usłyszymy – moja dzielnica, moje miasto. A skoro jest taki korowód, no to może ja tak z boku popatrzę” – dodaje Plucińska.

6 stycznia Kościół katolicki obchodzi uroczystość Objawienia Pańskiego, czyli święto Trzech Króli: Kacpra, Melchiora i Baltazara. Kończy ono trwające od wigilii obchody Bożego Narodzenia. Uroczystość Trzech Króli obchodzona jest także jako dzień misyjny.

Święto Trzech Króli pozostało – zgodnie z nową formułą przykazań kościelnych, zatwierdzonych w 2003 roku przez Watykańską Kongregację Nauki i Wiary – jednym z niewielu świąt nakazanych, które są obchodzone w dzień powszedni. Katolicy mają w tym dniu obowiązek uczestnictwa we mszy tak jak w niedzielę. Ci, którzy tego nie uczynią, popełniają grzech.

Według Ewangelii św. Mateusza, za panowania w Judei króla Heroda, do Betlejem przybyli ze Wschodu mędrcy (trzej królowie), gdyż prorocy przepowiedzieli, że urodził się król żydowski. Odnaleźli Jezusa w stajence, oddali mu pokłon i złożyli dary: Kacper kadzidło – symbol boskości, Melchior – złoto, symbol władzy królewskiej, a Baltazar – mirrę, zapowiedź męczeńskiej śmierci.

Mędrców, lub magów ze Wschodu, w średniowieczu zaczęto nazywać Trzema Królami i ta nazwa przetrwała do czasów obecnych. Ich imiona pojawiły się zresztą dopiero w VIII w.; w XII w. Kacpra, Melchiora i Baltazara uznano za przedstawicieli Europy, Azji i Afryki. Relikwie mędrców przechowywane są do dziś w Kolonii (Niemcy).

Od Trzech Króli rozpoczyna się karnawał, którego zakończeniem są ostatki – wtorek przed Środą Popielcową rozpoczynającą Wielki Post.

Trzech Króli było w Polsce świętem państwowym do 1960 roku, w którym to władze komunistyczne zdecydowały, że nie będzie ono dniem wolnym od pracy. W 2010 r. Sejm ponownie ustanowił święto Trzech Króli dniem wolnym od pracy. Jest to też dzień wolny od pracy m.in. w Niemczech, Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Austrii, a także w Szwecji i Finlandii. (PAP)

 

Zamieszczone na stronach internetowych portalu www.DziennikZwiazkowy.com materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Codziennego Serwisu Informacyjnego PAP, będącego bazą danych, którego producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Alliance Printers and Publishers na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.

Categories: Na bieżąco

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*