Pamiątki po Nowaku-Jeziorańskim trafiły do Muzeum Emigracji w Gdyni

Przekazane Muzeum Emigracji w Gdyni pamiątki po Janie Nowaku-Jeziorańskim  fot.Dawid Linkowski

Przekazane Muzeum Emigracji w Gdyni pamiątki po Janie Nowaku-Jeziorańskim
fot.Dawid Linkowski

O unikalną kolekcję ponad 40 rzeczy osobistych Jana Nowaka-Jeziorańskiego wzbogaciło się Muzeum Emigracji w Gdyni. Wśród pamiątek po legendarnym kurierze Armii Krajowej są zegarek, modlitewnik, portfel, okulary oraz sprzęt filmowy i fotograficzny.

Przekazanie 42 przedmiotów i 137 kopii zdjęć związanych z pracą i życiem Nowaka-Jeziorańskiego odbyło się w czwartek w siedzibie gdyńskiego muzeum.

Pamiątki zostały udostępnione przez rodzinę Rybickich – senatora PO Sławomira Rybickiego oraz Małgorzatę Rybicką wdowę po Arkadiuszu Rybickim (brat Sławomira, zginął w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 r. – PAP).

Wśród przekazanych przedmiotów znalazły się opatrzony osobistymi notatkami modlitewnik, okulary, wizytówki, zegarek na rękę i portfel. Zachowały się również elementy garderoby m.in. wełniany kapelusz i kolekcja kilkunastu krawatów.

„Jest też szczególny przedmiot, jakim jest magnetofon, na którym Jan Nowak-Jeziorański nagrywał swoją najważniejszą chyba książkę +Kurier Warszawy+, z którego potem jego żona Jadwiga spisywała na maszynie do pisania” – powiedział Rybicki.

Zdaniem senatora, Muzeum Emigracji to „najwłaściwsze miejsce, aby przypominać życie, działalność i twórczość wybitnego polskiego patrioty, politologa, polityka, dziennikarza, jednego z najwybitniejszych polskich emigrantów”. „Był on przecież związany z Gdynią – to w Gdyni organizował siatkę Armii Krajowej, to w Gdyni ukrywał się i to z Gdyni ruszył w swą pierwszą misję do Sztokholmu” – wyjaśnił.

„Jan Nowak-Jeziorański był dla wielu Polaków, całego naszego pokolenia, dla wielu środowisk opozycji demokratycznej w czasach PRL drogowskazem i światełkiem nadziei. Dodawał nam otuchy. Słuchaliśmy Nowaka-Jeziorańskiego, kiedy wygłaszał swoje stanowisko w ważnych dla Polski momentach. Cieszę się, że te przedmioty będą znakiem pamięci o wielkim Polaku i patriocie; człowieku, który nie tylko jest historią, ale którego wiele myśli jest aktualnych teraz” – dodała Rybicka.

Ciekawą częścią pamiątek są zdjęcia pochodzące z czasów młodości, okresu II wojny światowej i działalności w polskiej sekcji Radia Wolna Europa i licznych spotkań Nowaka-Jeziorańskiego z wpływowymi osobami w światowej polityce, w tym kilkoma prezydentami USA.

Wśród ofiarowanych przedmiotów są także aparaty fotograficzne, polaroid oraz projektory filmowe – Nowak-Jeziorański wraz z żoną był bowiem wielkim pasjonatem fotografii, chętnie sam wywoływał klisze, miał również szereg urządzeń do przeglądania slajdów.

Nowak-Jeziorański zaprzyjaźnił się z rodziną Rybickich podczas swojej pobytu w Gdańsku w 1989 r. związanego z udziałem w obchodach rocznicy Sierpnia’80.

Jak wyjaśnił wykonawca testamentu kuriera z Warszawy Jacek Taylor, większość dokumentów i pamiątek po sobie Nowak-Jeziorański przekazał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich we Wrocławiu, a niektóre przedmioty osobiste podarował rodzinie Rybickich.

Rybicka wyjaśniła, że pozostała, niewielka część pamiątek po Nowaku-Jeziorańskim, w tym przedmioty z garderoby, będzie jeszcze wystawiona 2 kwietnia w Gdańsku na aukcji, z której zysk ma wspierać potrzeby osób autystycznych.

„Jan Nowak-Jeziorański i piękna karta, jaką zapisało Radio Wolna Europa w polskiej historii od początku byli obecni na naszej wystawie. Przekazane pamiątki dają jednak szansę na poznanie tego niezwykłego człowieka w bardziej osobisty sposób” – zaznaczyła dyrektor Muzeum Emigracji, Karolina Grabowicz-Matyjas.

Przedmioty przekazane Muzeum Emigracji będą dokładnie opisane i udostępnione publiczności. Część znajdzie się na wystawie stałej placówki – w części poświęconej działalności Radia Wolna Europa i osobie Nowaka-Jeziorańskiego. Inne będzie można zobaczyć na stronie internetowej prezentującej zbiory placówki oraz podczas wystawy czasowej mu poświęconej. Ekspozycja zostanie otwarta 6 lutego.

Jan Nowak-Jeziorański, właściwie Zdzisław Antoni Jeziorański, urodził się 15 maja 1913 roku w Warszawie. Brał udział w kampanii wrześniowej, potem zaangażował się w działalność konspiracyjną – był członkiem Związku Walki Zbrojnej i żołnierzem Armii Krajowej. Odbył pięć wypraw na trasie Warszawa-Londyn, jako kurier Komendanta Głównego AK i jego łącznik z rządem polskim w Londynie. Walczył w Powstaniu Warszawskim.

Po wojnie pozostał za granicą, mieszkał w Londynie, Monachium i pod Waszyngtonem. W roku 1952 został szefem utworzonej wówczas polskiej sekcji Radia Wolna Europa. Po odejściu z RWE w 1976 roku przez 20 lat działał w Kongresie Polonii Amerykańskiej, a także jako konsultant Narodowej Rady Bezpieczeństwa USA, odgrywając istotną rolę w przyjęciu Polski do NATO.

Swoje przeżycia wojenne opisał w słynnej książce pt. „Kurier z Warszawy”. Na stałe powrócił do Polski w 2002 roku, a swoje bogate zbiory archiwalne przekazał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich. Aktywnie włączył się w życie kraju, zaangażował się m.in. w promowanie integracji Polski z Unią Europejską.

Autor książek m.in. „Kurier z Warszawy”, „Wojna w eterze”, „Polska z oddali”, „W poszukiwaniu nadziei”, „Rozmowy o Polsce” i „Fakty, wydarzenia, opinie”. Zmarł 20 stycznia 2005 r. w Warszawie.

Muzeum Emigracji w Gdyni otwarte zostało 16 maja 2015 r. Placówka przybliża historię emigracji z ziem polskich od XIX wieku do czasów współczesnych.

Mieści się w zaadaptowanym do tego celu Dworcu Morskim i przylegającym do niego Magazynie Tranzytowym powstałym w latach 30. XX wieku na terenie portu w Gdyni. Obiekty te przez lata służyły obsłudze polskiego ruchu emigracyjnego, stąd wypływały m.in. transatlantyki „Piłsudski”, „Batory”, „Sobieski” i „Chrobry”. (PAP)

 

Zamieszczone na stronach internetowych portalu www.DziennikZwiazkowy.com materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Codziennego Serwisu Informacyjnego PAP, będącego bazą danych, którego producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Alliance Printers and Publishers na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.

Categories: Kultura

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*