Iowa rozpoczyna nieprzewidywalne prezydenckie prawybory (ZDJĘCIA)

fot.Larry W. Smith/EPA

fot.Larry W. Smith/EPA

Od głosowania w Iowa rozpoczynają w poniedziałek prezydenckie prawybory w USA. Faworytami Republikanów są w tym stanie Donald Trump i Ted Cruz, a Demokratów Hillary Clinton i Bernie Sanders. Wynik trudno przewidzieć, a wygrana nie przesądzi o nominacji.

Jak co cztery lata, leżący w centralnej części USA mały stan Iowa rozpoczyna długi proces amerykańskich prawyborów. Najpierw odbywają się one w systemie głosowań na zebraniach działaczy w miejscowych społecznościach lokalnych (tzw. caucuses), w wyznaczonych specjalnie na tę okazję lokalach, w tym w szkołach i kościołach.

Ostatnie sondaże z Iowa dają kilkuprocentową przewagę ubiegającej się o nominację Demokratów w listopadowych wyborach prezydenckich byłej szefowej dyplomacji Hillary Clinton nad senatorem z Vermont, socjalistą Berniem Sandersem. Natomiast po stronie Republikanów miliarder i populista Donald Trump nieznacznie prowadzi z ultrakonserwatywnym senatorem z Teksasu Tedem Cruzem.

„Wciąż się waham między Trumpem a Cruzem, bo lubię ich obu. Są szczerzy i mówią jak jest naprawdę.(…) Potrzebujemy silnego przywództwa, bo nikt nas (Ameryki) nie szanuje” – powiedziała PAP uczestniczka spotkania wyborczego z Cruzem, jakie odbyło się w styczniu w restauracji w miasteczku Waukon, w północno-wschodniej Iowa. Salę po brzegi wypełniło około 200, raczej starszych osób, w tym wiele związanych z rolnictwem, a zwłaszcza uprawą kukurydzy, która zajmuje ponad 90 proc. pól rolnych w Iowa.

To, że ten mający zaledwie 3 mln mieszkańców konserwatywny stan zaczyna prawybory, skupiając na sobie uwagę całego kraju i mediów, to przypadek. To rezultat reformy w Partii Demokratycznej z 1968 roku, po kryzysie tego ugrupowania targanego silnymi podziałami wokół wojny w Wietnamie. „Ale pozytywną stroną jest to, że to mały stan. Nawet kandydaci, którzy nie mają zbyt dużych pieniędzy na kampanię, mogą spotkać się z wieloma wyborcami. To daje szansę, by tu wygrać” – powiedział PAP republikański analityk Henry Olsen z ośrodka Ethics and Public Policy Center w Waszyngtonie.

„Mamy szczęście, że wybory zaczynają się u nas, bo inaczej nikt by do nas nie przyjechał” – przyznał w rozmowie z PAP właściciel restauracji, gdzie odbywało się spotkanie Cruza z wyborcami.

Cruz zaangażował się w kampanię w Iowa bardziej niż jakikolwiek inny kandydat. Senator z Teksasu postawił sobie za cel, że jego wyborczy autobus dotrze przed 1 lutego do wszystkich 99 hrabstw w tym stanie. Strategia wydaje się skuteczna, bo dwa tygodnie temu Cruz w kilku sondażach wyprzedził Trumpa, faworyta ogólnonarodowych sondaży Partii Republikańskiej (GOP). Silna pozycja Cruza w Iowa nie jest jednak dużą niespodzianą. Najliczniejszą grupę Republikanów stanowi w tym stanie skrajna prawica, w tym bardzo konserwatywni ewangelicy, dla których związany z ruchem Tea Party Cruz, w dodatku syn pastora, wydaje się naturalnym kandydatem. Sprzeciwia się małżeństwom gejów oraz aborcji. Obiecał, że jeśli zostanie prezydentem, to już pierwszego dnia zarządzi śledztwo w klinikach Planned Parenthood, gdzie zdaniem ultrakonserwatystów dochodzi do handlu usuwanymi płodami.

W ostatnich sondażach na prowadzenie znowu wyszedł jednak Trump, który – najwyraźniej przerażony perspektywą przegranej – przeszedł do ofensywy: zaczął kwestionować prawo Cruza do ubiegania się o najwyższy urząd w USA z powodu jego urodzenia w Kanadzie i rozpoczął emisję telewizyjnych spotów wyborczych.

fot.Larry W. Smith/EPA

fot.Larry W. Smith/EPA

Ale – jak zastrzegają eksperci – sondaże w systemie „caucuses” są trudne do realizacji i wyniki mogą znacząco od nich odbiegać. „Caucuses” to system znacznie bardziej złożony i mniej otwarty niż zwykłe prawybory, gdzie ludzie mogą przez cały dzień wrzucać głosy do urn. Wyborcy muszą przyjść dokładnie o godz. 19 na miejsce spotkania, potem drzwi się zamykają. Najpierw uczesticy zebrania debatują, próbując przekonać się nawzajem (nierzadkie są sytuacje zmiany decyzji), a dopiero na koniec głosują. Kto ostatecznie wygra, będzie więc zależeć od determinacji zwolenników poszczególnych kandydatów. W poprzednich wyborach z 3 mln mieszkańców Iowa na „caucuses” stawiało się zwykle od 80 do 250 tys. osób z każdej z dwóch partii.

Zmobilizowanie wyborców to wyzwanie zwłaszcza dla Trumpa i Sandersa, czyli dwóch tzw. kandydatów protestu. Wśród ich zwolenników wiele osób nigdy wcześniej nie było zaangażowanych w politykę i nie brało udział w prawyborach. Uzasadnione są więc pytania, czy wysokie poparcie sondażowe Trumpa i Sandersa przełoży się na realne głosy. Zarówno Clinton, jak i Cruz dysponują w Iowa znacznie lepszymi niż ich bezpośredni rywale strukturami organizacyjnymi, a wśród ich zwolenników są stanowi politycy i różni lokalni działacze, np. liderzy Kościoła ewangelickiego w przypadku Cruza.

Analitycy ostrzegają też, by nie przywiązywać zbyt dużej wagi do wyniku w Iowa. Choć zwycięstwo będzie symbolicznie ważne, bo to pierwszy stan głosujący w prawyborach, to daje niewielką liczbę delegatów, którzy wyłonią latem nominowanego na kandydata danej partii.

Portal poświęcony wyborom „Cook Political Report” ocenia w opublikowanej niedawno analizie, że Clinton pozostanie faworytką wyścigu o nominację Demokratów, nawet jeśli Sanders wygra zarówno w Iowa, jak i jeszcze mniejszym stanie New Hampshire, który głosuje jako drugi 9 lutego. W obu tych stanach elektorat Demokratów stanowią głównie biali wyborcy o bardzo lewicowych poglądach, gdzie socjalistyczne obietnice Sandersa trafiają na podatny grunt. Ale w stanach głosujących w dalszej kolejności elektorat Demokratów jest znacznie bardziej zróżnicowany, obejmując także Afroamerykanów i Latynosów, którzy popierają Clinton.

W przypadku GOP zwycięstwo w Iowa „będzie sygnałem dla kraju: to jest nasz, konserwatywnych ewangelików, kandydat” – powiedział Olsen. Ale dodał, że większość konserwatystów, którzy wygrywali w Iowa, przegrywało później, bo nie potrafili zyskać poparcia w znacznie większych stanach, gdzie dominuje bardziej umiarkowany elektorat GOP. Tak było w przypadku zarówno Mike’a Huckabee, jak i Ricka Santorum – konserwatystów, którzy wygrali w Iowa odpowiednio w 2008 i 2012 roku. Natomiast zaliczany do umiarkowanych senator John McCain, choć zajął w 2008 roku w Iowa dopiero czwarte miejsce, zdobył nominację prezydencką GOP.

Z Iowa Inga Czerny (PAP)

fot.EPA

  • Ted Cruz campaigns for the Iowa Caucus
  • Hillary Clinton Campaigns in Council Bluffs, Iowa
  • Ted Cruz campaigns for the Iowa Caucus
  • Iowa Caucus
  • Campaigns for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Campaigns for the Iowa Caucus
  • Campaigns for the Iowa Caucus
  • Hillary Clinton campaigns in Sioux City, Iowa
  • Hillary Clinton campaigns in Sioux City, Iowa
  • Hillary Clinton Campaigns in Council Bluffs, Iowa
  • Marco Rubio campaigns for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus
  • Ted Cruz campaigns for the Iowa Caucus
  • Bernie Sanders for the Iowa Caucus

Zamieszczone na stronach internetowych portalu www.DziennikZwiazkowy.com materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Codziennego Serwisu Informacyjnego PAP, będącego bazą danych, którego producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Alliance Printers and Publishers na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.

Categories: Ameryka, Fotonews, Wybory 2016

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*