ZUS odpowiada na pytania Polonii o świadczenia emerytalne

Kwestia świadczeń emerytalnych dla Polaków mieszkających w USA budzi od kilku lat wiele emocji. Wiele osób, które wyjechały z Polski w średnim wieku, wypracowało polską emeryturę czy rentę. Teraz po przepracowaniu lat w USA kwalifikują się również do otrzymywania emerytury z funduszu Social Security. Obliczają, że świadczenia polskie i amerykańskie zapewnią im spokojną złotą jesień. Ale tu spotyka ich gorzkie rozczarowanie, gdyż natykają się na tzw. Windfall Elimination Provision (WEP), która pomniejsza wysokość otrzymywanych świadczeń.

Zobacz także: Walczmy o emerytury sprawiedliwe dla imigrantów

21 i 22 października w Chicago odbyły się Dni Poradnictwa ZUS organizowane przez Konsulat Generalny RP i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podczas spotkania Polonusi mieli okazję uzyskać odpowiedzi na wiele pytań związanych z kwestiami wypłat świadczeń emerytalnych.

Dla tych, których interesują te kwestie, a którzy nie mieli okazji uczestniczyć w Dniach Poradnictwa publikujemy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania (z zachowaniem oryginalnej pisowni).

 

1) Mam 15 lat stażu w Polsce. W USA 21 lat wypracowane. Urodziłem się w 1954 roku. Co mam zrobić aby Polski staż uznano mi ?

Zgodnie z postanowieniami Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki za okresy pracy w USA może Pan ubiegać się o emeryturę amerykańską, natomiast za polskie okresy zatrudnienia o emeryturę polską. Do wniosku o emeryturę polską należy dołączyć dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia w Polsce. tj. świadectwa pracy, zaświadczenia zakładów pracy, legitymacje ubezpieczeniowe, umowy o pracę, angaże lub inne dowody z przebiegu zatrudnienia na podstawie których można ustalić okres zatrudnienia i wysokość wynagrodzenia. Kiedy osiągnie Pan wiek emerytalny obowiązujący w Polsce wniosek taki może Pan złożyć w placówce SSA w miejscu zamieszkania lub bezpośrednio w ZUS.

 

2) Czy ZUS przeliczyć może ponownie emeryturę celem jej proporcjonalnego zmniejszenia aby po osiągnięciu wieku emerytalnego ( 66 lat ) w USA otrzymać US w pełnej wysokości? Jakie dokumenty należy przedłożyć do ZUS w sprawie j/w.

Zgodnie z postanowieniami Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, emerytury dla osób urodzonych przed 01.01.1949r. do których prawo zostało ustalone w oparciu o okresy ubezpieczenia przebyte tylko w Polsce mogą być – na wniosek osoby zainteresowanej – ustalone ponownie z zastosowaniem proporcji polskich okresów ubezpieczenia w stosunku do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce i w USA.

W celu przeliczenia świadczenia należy zgłosić do SSA lub bezpośrednio do ZUS wniosek o przeliczenie emerytury z zastosowaniem ww. umowy. Przeliczenie nie dotyczy emerytur ustalanych według zreformowanych zasad osobom urodzonym po 31.12.1948r. do których prawo nie jest uzależnione od długości okresów ubezpieczenia.

O szczegółowe informacje dotyczące wpływu tak ustalonej polskiej emerytury proporcjonalnej na redukcję świadczenia amerykańskiego zgodnie z wewnętrznym ustawodawstwem USA zwrócić się należy do SSA.

 

3) Jestem w drugim małżeństwie w USA – mam rozwód w USA nie mam rozwodu w Polsce, jestem na emeryturze od kwietnia 2012 roku. Czy mogę przejść na emeryturę po śmierci męża w Polsce ?

Zgodnie z polskim ustawodawstwem w pierwszej kolejności w takim przypadku uregulowania wymaga sprawa uzyskania rozwodu w Polsce.

W świetle polskiego prawa małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ustawie (tj. w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy, albo osiągnęła ten wiek lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowania co najmniej jednego z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionego do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji ) miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

 

4) Poszedłem na emeryturę z warunków szkodliwych (60 lat) Czy mam pełną emeryturę czy niepełną ?

Emerytura przyznana w wieku obniżonym w związku z pracą w szczególnych warunkach jest emeryturą pełną (o ile w stażu pracy, który był wymagany do nabycia prawa do tej emerytury nie uwzględniono zagranicznych okresów ubezpieczenia).

 

5) Mam ponad 60, wystąpiłam o emerytury w Polsce, naliczono mi, dostałam decyzję o naliczeniu, kwotę, oraz poinformowano mnie o zawieszono, bo przebywam w USA i może pracuję. Proszę o podanie numeru SS, co mam robić, proszę o informację. Dziękuję.

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa, prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przepis ten dotyczy również polskich emerytów kontynuujących zatrudnienie u pracodawców zagranicznych, w tym amerykańskich. W celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć organowi rentowemu dokument, który zgodnie z amerykańskim ustawodawstwem, potwierdza ustanie zatrudnienia z ww. pracodawcą, przy czym nie ma konieczności tłumaczenia tego dokumentu na język polski. W przypadku braku możliwości uzyskania takiego dokumentu podstawę do podjęcia wypłaty świadczenia stanowić może stosowne oświadczenie osoby zainteresowanej o rozwiązaniu stosunku pracy.

W celu uzyskania informacji dotyczących numeru SS należy zwrócić się do właściwej instytucji Social Security Administration.

 

6) Mając 71 lat otrzymuję pełną emeryturę w Polsce. Przepracowałem 38 kwartałów, czy będę miał problem z otrzymaniem wypracowanej emerytury w USA.

Zgodnie z postanowieniami Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, w celu ustalenia uprawnień do emerytury amerykańskiej instytucja amerykańska SSA uwzględni okresy ubezpieczenia uznane zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Składając wniosek o amerykańskie świadczenie należy poinformować stronę amerykańską o okresach ubezpieczenia przebytych w Polsce.

 

7) Czy osoba nie będąca obywatelem USA może otrzymywać emeryturę na konto w Stanach Zjednoczonych ?

Polsko-amerykańska umowa o zabezpieczeniu społecznym oparta jest na zasadzie bezpośredniego transferu świadczeń do miejsca zamieszkania osoby uprawnionej w drugim Państwie – Stronie umowy. Zasada powyższa znajduje zastosowanie bez względu na obywatelstwo osób uprawnionych do polskich lub amerykańskich świadczeń. Oznacza to, że nie ma przeszkód prawnych, aby osoba nie będąca obywatelem USA mogła otrzymywać emeryturę z Polski na swój rachunek bankowy w USA.

 

8) Jak udowodnić zaprzestanie pracy w USA na potrzeby wniosku emerytalnego?

Dla celów udokumentowania w ZUS rozwiązania stosunku pracy w USA należy przedłożyć dokument potwierdzający zgodnie z amerykańskim ustawodawstwem ustanie zatrudnienia u pracodawcy, na rzecz którego było ono wykonywane bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do świadczenia, przy czym nie ma konieczności tłumaczenia tego dokumentu na język polski. W przypadku braku możliwości uzyskania takiego dokumentu, jako środek dowodowy dotyczący rozwiązania stosunku pracy w USA może być przyjęte stosowne oświadczenie osoby zainteresowanej.

 

9) Czy emerytury proporcjonalne i łączone to to samo ? Czy po 49 roku- lata składkowe nie obowiązują w Polsce?

W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948r. dla uzyskania prawa do emerytury konieczne jest pozostawanie w Polsce w ubezpieczeniu oraz ukończenie wieku emerytalnego (aktualnie 65 lat mężczyzna lub 60 lat kobieta), natomiast prawo do świadczenia nie jest uzależnione od posiadania określonego wymiaru okresów ubezpieczenia, (tj. okresów składkowych i nieskładkowych). W przypadku tych osób podstawę obliczenia ww. emerytury stanowi kwota zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne, zgromadzonych od 1.01.1999 r. na indywidualnym koncie emerytalnym oraz zwaloryzowany kapitał początkowy, ustalany dla osób, które pracowały przed 1.01.1999 r.

Natomiast w przypadku osób urodzonych przed 01.01.1949r. do uzyskania prawa do emerytury konieczne jest ukończenie wieku emerytalnego oraz udokumentowanie określonego wymiaru okresów ubezpieczenia (np. 25 lat mężczyzna, 20 lat kobieta). Jeżeli osoba z tej grupy wiekowej nie posiada polskiego stażu ubezpieczeniowego w powyższym wymiarze, do ustalenia prawa do świadczenia uwzględnione zostaną jej amerykańskie okresy ubezpieczenia i w przypadku nabycia tego prawa świadczenie obliczane jest w wysokości proporcjonalnej. Tak wyliczone świadczenie zwane jest emeryturą proporcjonalną lub łączoną. Zasady obliczania proporcjonalnego świadczenia nie dotyczą osób urodzonych po 31.12.1948r.

 

10) Jestem urodzony w 1947 roku. W USA przebywam od 1981r. do dziś. 4 lata nie rozliczałam się. Czy mój pobyt ponad 30 lat może przyczynić się do pełnego pobierania polskiej emerytury jak również amerykańskiej, pomimo, że była czteroletnia przerwa w rozliczaniu się?

Jeśli osoby, które zadały ww. pytania spełnią warunki do polskiego i amerykańskiego świadczenia zgodnie z wewnętrznym ustawodawstwem obu państw, mogą pobierać dwa świadczenia równocześnie.

W przypadku osób urodzonych przed 01.01.1949r. dla uzyskania prawa do emerytury konieczne jest ukończenie wieku emerytalnego (65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet) oraz udokumentowanie określonego okresu ubezpieczenia (co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet). Dla ustalenia ww. wymiaru okresów ubezpieczenia przerwy w ubezpieczeniu nie są brane pod uwagę.

Regulacje wynikające z Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki dają podstawę do uwzględnienia przez polską instytucję ubezpieczeniową przy ustalaniu powyższego stażu ubezpieczeniowego dla celów

emerytalnych, obok polskich, również okresów ubezpieczenia przebytych w USA – o ile zajdzie taka potrzeba.

 

11) Jestem niezdolna do pracy z powodu wypadków w pracy ( nigdy nie otrzymałam odszkodowania ). Otrzymuję rentę chorobową z SSA ( SSI). Czy z tego powodu mogę otrzymać rentę chorobową w Polsce ?

W świetle obowiązujących przepisów osoba, która pracowała i podlegała ubezpieczeniu społecznemu w Polsce może uzyskać prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy jeśli spełni łącznie następujące warunki:

-jest niezdolna do pracy,

-ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (w przypadku osób, u których niezdolność powstała powyżej 30 roku życia, wymagany okres wynosi 5 lat). Okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy,

- niezdolność do pracy powstała w ustawowo wymienionych okresach składkowych i nieskładkowych, ale nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.

Przy ustalaniu prawa do renty oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy ubezpieczenia przebyte za granicą, w tym przebyte w USA.

 

12) Kiedy wyjeżdżałem z Polski w 1984 roku, a moja żona w 1988 roku nie było numerów PESEL ani innych numerów. Proszę o podanie czy muszę postarać się o ten numer ?

Przepisy art. 35 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych zobowiązują ubezpieczonych do posługiwania się we wszystkich dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi, w tym z przyznawaniem i wypłatą świadczeń numerem PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL – serią i numerem dowodu osobistego lub paszportu. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o emeryturę lub rentę z ZUS, która nie posiada numeru PESEL powinna wskazać we wniosku o świadczenie numer paszportu.

 

13) Przechodzę na rentę amerykańską w wieku 62 lat. Czy w Polsce mogę pobierać również świadczenie od 62 lat czy dopiero od 65 lat.

Obecnie obowiązujący wiek emerytalny w Polsce wynosi 65 lat dla mężczyzn. W związku z tym od ukończenia ww. wieku może Pan uzyskać prawo do polskiej emerytury. W świetle polskiego ustawodawstwa emeryturę można uzyskać również w obniżonym wieku. Emerytura ta przysługuje ubezpieczonym zatrudnionym w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze legitymującym się określonym w polskim ustawodawstwie okresem tego zatrudnienia, lub mężczyznom urodzonym przed 01.01.1949r. jeżeli posiadają co najmniej 35 –letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli mają co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz zostali uznani za całkowicie niezdolnych do pracy.

 

14) Czy jest jakakolwiek możliwość zaliczenia okresu zatrudnienia w USA jeżeli nie posiadam numeru SS. Nadmieniam, że urodziłam się w 1955 roku. Rozliczam się w USA z zarobków od 6 lat. W Polsce mam udokumentowane 17 lat pracy.

Z uwagi na Pani rok urodzenia 1955 po ukończeniu wieku emerytalnego będzie Pani mogła ubiegać się o polską emeryturę ustalaną według zreformowanych zasad. Prawo do takiej

emerytury jest uzależnione od faktu pozostawania w ubezpieczeniu w Polsce oraz od osiągnięcia wieku emerytalnego, przy czym wymiar stażu pracy pozostaje bez wpływu na prawo do tej emerytury. Dla ustalenia prawa do tego świadczenia nie zachodzi potrzeba uwzględniania okresu ubezpieczenia w USA.

Natomiast w celu uzyskania informacji dotyczących uzyskania numeru SS należy zwrócić się do amerykańskiej instytucji SSA.

 

15) W USA pracuję 24 lata, w Polsce pracowałem 23,5. Jestem urodzony przed 1948 rokiem. Jakie mam szanse otrzymania emerytury. Zaliczają 1,5 roku pracy z USA. Proszę o odpowiedź.

W związku z tym, że dla mężczyzn urodzonych przed 01.01.1949r. prawo do emerytury z ZUS zależy od udokumentowania okresu ubezpieczenia w wymiarze 25 lat, w Pana przypadku, przy ustalaniu prawa do tego świadczenia mogą być uwzględnione okresy ubezpieczenia w USA – zgodnie z przepisami polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym.

 

16) Przepracowałem w Polsce 18 lat pracy w warunkach szkodliwych. W USA przepracowałem 29 lat. Moje pytanie. Czy mogę dostać emeryturę w Polsce, czy mogę dołączyć przepracowane lata w Polsce po stażu pracy w USA, aby uzyskać większą sumę w USA ?

W Polsce kwestie uprawnień emerytalnych reguluje ustawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz.1227 z późń. zm.), która określa warunki nabycia prawa do tego świadczenia przez ubezpieczonych urodzonych:

- przed dniem 1.01.1949 r.,

- po dniu 31.12.1948 r.

W przypadku osób wymienionych w pierwszej grupie, dla uzyskania prawa do emerytury konieczne jest ukończenie wieku emerytalnego (w przypadku mężczyzn 65 lat) oraz udokumentowanie okresu ubezpieczenia wynoszącego dla mężczyzn co najmniej 25 lat.

W przypadku drugiej grupy ubezpieczonych dla uzyskania prawa do emerytury konieczne jest ukończenie wieku emerytalnego, natomiast prawo do świadczenia nie jest uzależnione od osiągnięcia odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego.

Regulacje wynikające z Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki dają podstawę polskiej instytucji ubezpieczeniowej do uwzględnienia przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego dla celów emerytalnych, obok polskich – o ile zajdzie taka potrzeba – również okresów ubezpieczenia przebytych w USA.

Analogiczne jest postępowanie w odniesieniu do świadczeń z amerykańskiego ustawodawstwa tj. jeżeli osoba nie ma wystarczających okresów ubezpieczenia do spełnienia warunków do nabycia prawa do świadczeń zgodnie z przepisami prawa Stanów Zjednoczonych instytucja właściwa USA uwzględni, do celów ustalenia prawa do świadczeń, okresy ubezpieczenia uznane zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej, które nie pokrywają się z okresami ubezpieczenia już uznanymi zgodnie z przepisami prawa Stanów Zjednoczonych.

Każde państwo ponosi jednak skutki finansowe tylko za okresy przebyte na własnym terytorium. Oznacza to, że za okresy pracy w Polsce będzie pan mógł ubiegać się o polską emeryturę, natomiast za okresy pracy w USA o emeryturę amerykańską.

Wyjaśniamy dodatkowo, że istnieje możliwość uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury dla ubezpieczonych , którzy do 01.01.1999r. wykażą co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz posiadają co najmniej 25 lat stażu pracy lub dla mężczyzn urodzonych przed 01.01.1949r. jeżeli posiadają co najmniej 35 –letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli mają co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz zostali uznani za całkowicie niezdolnych do pracy.

 

17) Transfer z Polski do USA – czy jest możliwy bez wizyty w Polsce ?

Tak. Osobie uprawnionej do świadczenia z ZUS, zamieszkałej w USA, emerytura bądź renta może być przekazywana (transferowana) przez ZUS do państwa zamieszkania tej osoby. Transfer może być podjęty na podstawie wniosku przesłanego bezpośrednio do ZUS, lub za pośrednictwem amerykańskiej instytucji Social Security Administration w miejscu zamieszkania. Do wniosku należy dołączyć informację o rachunku bankowym świadczeniobiorcy, na który świadczenie powinno być przekazywane. Transfer świadczenia będzie realizowany przez polską instytucję właściwą w sprawach emerytalno-rentowych osób posiadających okresy ubezpieczenia w Polsce mieszkających w USA, tj.:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

I Oddział w Warszawie

Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych

ul. Kasprowicza 151

01-949 Warszawa

 

18) Moje pytanie: Czy mam prawo do ubiegania się o rentę inwalidzką w Polsce ? ( od przyszłego roku zamieszkam na stałe w Polsce). Czy do wyliczenia mogą być brane pod uwagę moje dochody z USA. W jakim przypadku mógłbym dostać rentę inwalidzką w Polsce ? Dziękuję

W świetle obowiązujących przepisów osoba, która pracowała i podlegała ubezpieczeniu społecznemu w Polsce oraz w USA może uzyskać zarówno z Polski jak i z USA świadczenie rentowe, o ile spełni warunki wymagane w tych państwach do przyznania tych świadczeń.

Zgodnie z polskim ustawodawstwem renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełni łącznie następujące warunki:

- jest niezdolny do pracy,

- ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (w przypadku osób, u których niezdolność powstała powyżej 30 roku życia, wymagany okres wynosi 5 lat). Okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy

- niezdolność do pracy powstała w ustawowo wymienionych okresach składkowych i nieskładkowych, ale nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.

Przy ustalaniu prawa do renty oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy ubezpieczenia przebyte za granicą, w tym przebyte w USA. Każde z państw, w którym był Pan ubezpieczony będzie ponosić skutki finansowe za obciążające je okresy ubezpieczenia.

 

19) Czy ZUS może zablokować Amerykanom tj. SSA informację o Polskich emeryturach?

Zgodnie z Umową zawartą między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o zabezpieczeniu społecznym oraz Porozumieniem Administracyjnym podpisanym w sprawie wykonywania ww. umowy, instytucja właściwa jednej Strony, na wniosek instytucji właściwej drugiej Strony, przekazuje dostępne informacje odnoszące się do wniosku określonej osoby, dostarcza, zgodnie ze swoimi przepisami prawa i ustawodawstwem krajowym dotyczącym ochrony prywatności i poufności danych osobowych, niezbędne informacje o wszelkich okolicznościach, w celu wykonywania Umowy. ZUS jako instytucja właściwa w sprawie stosowania ww. umowy ma obowiązek respektowania uregulowań w niej zawartych i nie może blokować przekazywania informacji, o które zwróci się instytucja SSA zgodnie z postanowieniami ww. Umowy.

 

20) Spełniam warunki do emerytury USA. Spełniam również warunki do emerytury w Polsce, ponieważ jestem urodzony w 1953 roku. Wyjeżdżam do Polski. Pytanie: Czy mogę pobierać emeryturę USA będąc w Polsce ? I czy mogę równocześnie ubiegać się o drugą emeryturę w Polsce ponieważ tam pracowałem i spełniam warunki/ Czy mogę pobierać równocześnie z emerytury ?

Istniejące regulacje w sprawie zabezpieczenia społecznego między Polską a USA umożliwiają osobą wykonującym działalność zawodową i podlegającym z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym w obu państwach nabycie uprawnień do świadczeń na podstawie ustawodawstwa każdego z tych państw. Każde z państw ponosi skutki finansowe za obciążające je okresy ubezpieczenia.

Z Pana pytania wynika, że może Pan uzyskać świadczenia emerytalne z Polski i z USA. W świetle obowiązujących przepisów prawa, jeżeli nabędzie pan uprawnienia do świadczeń z obu państw, możliwe jest pobieranie ww. świadczeń równocześnie i w przypadku, gdy zamieszka Pan na terenie Polski, możliwy jest transfer świadczenia amerykańskiego na Pana rachunek bankowy w Polsce.

 

21) Dlaczego pobierają tutaj w USA i Polsce procenty $ emerytury po powrocie do Polski stałym. Czy należy się dodatek do emerytury pracując w Polsce pod ziemię ?

Jeżeli w pytaniu poruszana jest kwestia podatku to zgodnie z ustawą z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późń. zm.) oraz regulacjami umowy z dnia 8.10.1974 r. między Polską i USA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku od polskich świadczeń osobom zamieszkałym w Polsce oraz osobom zamieszkałym w USA pobiera się należne zaliczki na poczet podatku dochodowego, przy czym przy rozliczaniu podatku w danym państwie na poczet należnego podatku, uwzględniane są zaliczki na podatek odprowadzone w drugim państwie.

W odniesieniu do drugiej części pytania informujemy, że ubezpieczonym, pracującym w szczególnych warunkach, a w tym wykonującym prace pod ziemią – po udowodnieniu określonego w ustawie okresu takiego zatrudnienia przysługuje emerytura w obniżonym wieku.

Osobom, posiadającym co najmniej 15 lat okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przepracowanym do końca 2008r., którzy nie nabyli prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym przysługuje rekompensata w formie dodatku do kapitału początkowego, wyliczonego dla osób pracujących przed 01.01.1999r.

 

22) Przyznana jest emerytura Polska, Kobieta ( 60 lat, 26 lat składkowych). Czy ta emerytura może być ponownie przeliczona dodając staż pracy w Ameryce tylko aby uniknąć redukowania amerykańskiej emerytury (też pełne świadczenia).

Zgodnie z postanowieniami Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, emerytury osób urodzonych przed 01.01.1949r. do których prawo zostało ustalone w oparciu o okresy ubezpieczenia przebyte tylko w Polsce mogą być – na wniosek osoby zainteresowanej – ustalone ponownie z zastosowaniem proporcji polskich okresów ubezpieczenia w stosunku do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce i w USA.

Dotyczy to osób, pobierających emeryturę z ZUS, którym dla przyznania prawa do świadczenia nie było konieczności uwzględniania okresów ubezpieczenia w USA. W celu przeliczenia świadczenia należy zgłosić bezpośrednio do ZUS lub za pośrednictwem SSA wniosek o przeliczenie emerytury z zastosowaniem ww. umowy. Przeliczenie nie dotyczy emerytur przyznanych według zreformowanych zasad, dla osób urodzonych po 31.12.1948r.

Informujemy przy tym, że informacji czy pobieranie tak przeliczonej polskiej emerytury nie spowoduje redukcji amerykańskiego świadczenia w oparciu o amerykańskie ustawodawstwo, udzielić może wyłącznie SSA.

 

23) Jeżeli praca w USA jest ok. 25 lat oraz wypracowana w Polsce 21 lat w warunkach szkodliwych, ale jako mężczyzna urodzony w 1949 roku ma ogółem w Polsce 22 lata. Kiedy mu przysługuje emerytura. Czy są jakieś w USA potrącenia od emerytury Polskiej?

Zgodnie z przepisami polskiego prawa powszechny wiek emerytalny dla mężczyzn wynosi obecnie 65 lat. Ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r. przysługuje emerytura w obniżonym wieku (60 lat) jeżeli na dzień 01.01.1999r. osiągnął co najmniej 15 lat okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i posiada co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych do ww. daty. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy ubezpieczenia przebyte za granicą, w tym przebyte w USA.

Jeżeli w pytaniu poruszana jest kwestia podatku to zgodnie z ustawą z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późń. zm.) oraz regulacjami umowy z dnia 8.10.1974 r. między Polską i USA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku od polskich świadczeń osobom zamieszkałym w Polsce oraz osobom zamieszkałym w USA pobiera się należne zaliczki na poczet podatku dochodowego, przy czym przy rozliczaniu podatku w danym państwie na poczet należnego podatku, uwzględniane są zaliczki na podatek odprowadzone w drugim państwie.

 

24) Jestem wdową, urodzoną przed 1948 rokiem. Pobieram emeryturę w Polsce bez udokumentowania 20 lat pracy ( 15 lat ). Pobieram również jako wdowa emeryturę ( po mężu) w USA od 60 roku życia. Czy muszę zwrócić się do ZUS-u o emeryturę proporcjonalną ?

Prawo do polskiej emerytury powstało bez konieczności uwzględniania okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem amerykańskim co oznacza, że może Pani nadal pobierać emeryturę za 15 letni okres pracy w Polsce. Jeżeli jednak była Pani ubezpieczona w USA może Pani ubiegać się o przeliczenie polskiej emerytury z uwzględnieniem tego okresu i jeżeli to świadczenie okaże się wyższe, będzie Pani mogła je pobierać – jako korzystniejsze. Pobieranie amerykańskiego świadczenia po zmarłym mężu w USA nie ma wpływu na wysokość polskiego świadczenia.

 

25) Czy będzie należała się renta lub emerytura dla osoby, która przepracowała w USA 40 kwartałów, opłacała podatek za cały okres, ale posiada jedynie numer ID ( nie Social Security ) Osoba ta pobiera rentę rodzinną z Polski a zamieszkuje w USA ale zamierza powrócić do Polski.

O odpowiedź na to pytanie proszę zwrócić się do właściwej instytucji Social Security Administration w miejscu zamieszkania w USA.

 

26) Czy ZUS udziela bezpośrednio informacje finansowe i osobowe urzędom amerykańskim np. SSA.

Zgodnie z Umową zawartą między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o zabezpieczeniu społecznym oraz Porozumieniem Administracyjnym podpisanym w sprawie wykonywania ww. umowy, instytucja właściwa jednej Strony, na wniosek instytucji właściwej drugiej Strony, przekazuje dostępne informacje odnoszące się do wniosku określonej osoby, dostarcza, zgodnie ze swoimi przepisami prawa i ustawodawstwem krajowym dotyczącym ochrony prywatności i poufności danych osobowych, niezbędne informacje o wszelkich okolicznościach, w celu wykonywania Umowy. ZUS jako instytucja właściwa w sprawie stosowania ww. umowy ma obowiązek respektowania uregulowań w niej zawartych.

 

27) Czy do decyzji obliczenia przyznania wysokości emerytury w SSee U.S. ma wpływ stan mojego konta w banku ?

O odpowiedź na to pytanie należy zwrócić się do właściwej instytucji Social Security Administration w miejscu zamieszkania w USA, bowiem dotyczy ono stosowania ustawodawstwa wewnętrznego USA.

 

28) Łączenie emerytury Polskiej i Amerykańskiej ?

Zgodnie z Umową zawartą między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki osoba ubezpieczona, która przebyła okresy ubezpieczenia w Polsce i w USA może uzyskać świadczenia emerytalno-rentowe z instytucji ubezpieczeniowych obu państw, o ile spełni warunki niezbędne do uzyskania tych świadczeń określone ustawodawstwem wewnętrznym każdego z państw.

W związku z tym, że prawo do emerytur z ZUS dla osób urodzonych przed 01.01.1949r. oraz rent z tytułu niezdolności do pracy zależy od wymiaru przebytych okresów ubezpieczenia, jeżeli wymiar polskich okresów ubezpieczenia jest niewystarczający do ich przyznania, przy

ustalaniu prawa do tych świadczeń uwzględnia się amerykańskie okresy ubezpieczenia. Wysokość tak przyznanych świadczeń ZUS oblicza się w następujący sposób:

- ustala się teoretyczną (pełną) kwotę świadczenia jaka zostałaby przyznana, gdyby wszystkie okresy ubezpieczenia zostały przebyte zgodnie z ustawodawstwem polskim,

- na podstawie teoretycznej (pełnej) kwoty świadczenia ustala się rzeczywistą (częściową) kwotę świadczenia z zastosowaniem proporcji polskich okresów ubezpieczenia w stosunku do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce i w USA.

Jeżeli prawo do polskich świadczeń powstaje bez konieczności uwzględniana okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z amerykańskim ustawodawstwem ZUS przyznaje i wylicza wysokość świadczeń wyłącznie na podstawie polskich okresów ubezpieczenia.

Dla osób urodzonych po 31.12.1998r. nie stosuje się przepisów dotyczących sumowania okresów ubezpieczenia w celu przyznania emerytury.

 

29) Mam emerytury z Polski około 1000 zł. W grudniu będę składać o wcześniejszą emeryturę Amerykańską- nie mam wypracowanych kwartałów będę pobierać od męża, jakie papiery z Polski muszę przedłożyć w SS w miejscu zamieszkania w USA. Czy będę miała obniżoną.

Ubiegając się o amerykańskie świadczenie powinna Pani poinformować właściwą instytucję Social Security Administration o okresach ubezpieczenia przebytych w Polsce. Ww. instytucja zwróci się do ZUS z wnioskiem o potwierdzenie polskiego okresu ubezpieczenia i w przypadku posiadania niewystarczających okresów ubezpieczenia do nabycia prawa do świadczeń zgodnie z przepisami prawa Stanów Zjednoczonych, instytucja ta – zgodnie z Umową zawartą między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, uwzględni, dla celów ustalenia prawa do świadczeń, okresy ubezpieczenia uznane zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

 

30) Przepracowałem 42 kwartały w USA. Mam emeryturę Polską wypracowaną. Tutaj poszłam na wcześniejszą i miałam niską 2,20 dol miesięcznie. Żądał rząd Social Security w USA dostarczenia papieru ile otrzymuje w Polsce gdy dostarczyła to zatrzymali wypłatę na okres 1 rok i 6 miesięcy. Dopiero od 1 stycznia 2012 roku zaczęłam otrzymywać wynagrodzenie w USA w sumie 12 dol na miesiąc. Gdzie mam ubiegać się o sprawiedliwe wynagrodzenie ?

Opisana sytuacja dotyczy redukowania świadczeń przyznanych na podstawie amerykańskiego ustawodawstwa. Obowiązująca umowa między Polską a USA w zakresie zabezpieczenia społecznego nie ingeruje w wewnętrzne ustawodawstwo żadnej ze stron umowy. Ustawodawstwo każdego z państw określa rodzaje świadczeń i warunki do ich uzyskania oraz wysokość, a zatem w sprawie redukcji amerykańskiego świadczenia powinna Pan zwrócić się do właściwej instytucji amerykańskiej Social Security Administration.

 

31) Czy jest wynagrodzony okres składkowy w Polsce do ubiegania się o rentę inwalidzką w Polsce ?Dlaczego ZUS i jednostki ustawodawcze w Polsce starają się OBEJŚĆ złą nadinterpretację umowy o emeryturach przez SSA w USA, a nie oficjalną drogą zmusić SSA o właściwą interpretację tej umowy, która jest bardzo krzywdząca dla Polaków w USA. Liczymy na zrozumienie i pomoc rządu Polskiego i urzędników zajmujących się emeryturami.

Przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i obliczaniu jej wysokości uwzględnia się okresy składkowe i okresy nieskładkowe. Od wymiaru przebytych okresów składkowych i nieskładkowych zależy wysokość wyliczonego świadczenia. Renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi:

- 24 % kwoty bazowej tj. 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenie społeczne oraz

- po 1,3% podstawy wymiaru renty za każdy rok składkowy

- po 0,7% podstawy wymiaru renty za każdy rok nieskładkowy

- po 0,7% podstawy wymiaru renty za każdy rok okresów brakujących do pełnych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych , przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia , w którym rencista ukończyłby 60 lat.

Odnosząc się do kwestii podnoszonych w drugiej części pytania informujemy, że ZUS jest instytucją zobowiązaną do stosowania prawa obowiązującego na terytorium RP, nie jest natomiast właściwy w kwestii dotyczącej „nadinterpretacji” Umowy o zabezpieczeniu społecznym, zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

ZUS nie podejmuje również działań mających na celu „obejście” ww. Umowy

 

32) W Polsce pobieram emeryturę 1185 zł. W dniu 17.03 2012 r zmarł mi mąż. Ja przejęłam emeryturę po mężu i będę miała o 200-300 zł więcej. Czy Social Security w USA ma prawo w dalszym ciągu mi 375 $ miesięcznie ? Czy SS ma prawo potrącać mi 375 $ od emerytury po męży ? W Polsce przepracowałam wymaganą ilość lat, a w USA pracowałam 24 lata i rozliczałam się podatku. Mam 77 lat. SS wypłaca mi miesięcznie 213 dolarów.

O odpowiedź na to pytanie należy zwrócić się do właściwej instytucji SSA, bowiem dotyczy ono kwestii dotyczących stosowania ustawodawstwa wewnętrznego USA. Jednakże z informacji posiadanych przez ZUS wynika, że polska renta rodzinna po mężu nie powinna mieć wpływu na redukcję przysługującej Pani amerykańskiej emerytury.

 

33) Emeryt z USA powracający do Polski ma stałe z Amer. Emeryturę. Jakie ma ubezpieczenie ? W Polsce nie ma wypracowanej emerytury.

Świadczenia zdrowotne nie zostały objęte zakresem przedmiotowym polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym. Tak więc amerykańskie świadczenie przekazywane do Polski drogą bankową będzie podlegało polskim przepisom w powyższym zakresie. Zgodnie z tymi przepisami emerytura z USA wypłacana przez bank osobie zamieszkałej w Polsce jest tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. W związku z powyższym bank zgłosi taką osobę do ubezpieczenia zdrowotnego i będzie potrącał należną składkę zdrowotną.

 

34) Czy aby pobierać emeryturę w Polsce trzeba być zameldowanym w Polsce ?

Aby pobierać emeryturę w Polsce nie trzeba mieć adresu zameldowania w Polsce.

 

35) Ile lat składkowych i nieskładkowych trzeba udokumentować aby nabyć uprawnienia do emerytury?

Osobom urodzonych przed 1 stycznia 1949r. przysługuje emerytura, jeżeli osiągną wiek emerytalny i posiadają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Osobom, które nie osiągnęły ww. okresów składkowych i nieskładkowych przysługuje emerytura jeżeli posiadają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i 20 lat dla mężczyzn. Dla osób ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948r. warunkiem dla uzyskania prawa do emerytury jest ukończenie wieku emerytalnego, natomiast prawo do świadczenia nie jest uzależnione od osiągnięcia odpowiedniego stażu ubezpieczonego (tj. okresów składkowych i nieskładkowych).

 

36) Jakie dokumenty należy złożyć w ZUS i z jakim formularzem ?

Osoba zamieszkała w Polsce ubiegająca się o emeryturę w ZUS za okresy pracy w Polsce i w USA powinna złożyć wniosek o emeryturę na formularzu ZUS Rp-1E Do wniosku należy załączyć:

- wypełniony formularz Rp-6 ,,Kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych” ;

- dokumenty uzasadniające ustalenie prawa do polskiej emerytury oraz obliczenie jej wysokości (świadectwa pracy, zaświadczenia od pracodawców, umowy o pracę, angaże, legitymacja ubezpieczeniowa, książeczka wojskowa z wpisem okresu służby wojskowej, akty urodzenia dzieci w przypadku korzystania z urlopów wychowawczych, Rp-7 lub inne dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia i wysokość osiąganych wynagrodzeń. Dokumenty te nie są wymagane, jeżeli zostały złożone w organie rentowym dla celów ustalenia kapitału początkowego albo innego świadczenia z ZUS.

- WZO-PL-01 ,,Formularz pomocniczy do podania o świadczenia z amerykańskiego systemu ubezpieczeń społecznych”. Formularz ten wnioskodawca zobowiązany jest wypełnić i podpisać dla celów wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych z właściwej instytucji amerykańskiej.

Osoby zamieszkałe na terytorium USA wniosek o świadczenia polskie stalane z zastosowaniem Umowy mogą zgłosić do terenowej placówki amerykańskiej instytucji Social Security Administration (SSA) w miejscu zamieszkania.

W takim przypadku wniosek należy zgłosić przy użyciu odpowiedniego formularza PL/USA 4 Wniosek o emeryturę/rentę z tytułu niezdolności do pracy

Ww. formularz dostępny jest na stronie ZUS www.zus.pl

 

37) Czy dyplom ukończenia szkoły wyższej jest wymagany ?

Zgodnie z art. 7 ustawy emerytalnej nauka w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów jest okresem nieskładkowym i uwzględnia się go przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń emerytalno-rentowych. W celu udowodnienia tego okresu należy przedłożyć zaświadczenie z uczelni potwierdzające okres studiowania lub dyplom ukończenia studiów pod warunkiem, że zawiera wpis o dacie rozpoczęcia i zakończenia edukacji.

 

38) Czy akt urodzenia dziecka ( w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego ) jest wymagany wraz z wnioskiem o przyznanie emerytury ?

Do celów udowodnienia przypadającego przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresu urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie urlopów bezpłatnych dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi środkiem dowodowym są dokumenty, (np. świadectwo pracy, bądź zaświadczenie zawierające wpis o ww. okresie ), z tym że dla celów udowodnienia sprawowania opieki nad daną osobą środkiem dowodowym jest oświadczenie zainteresowanego.

 

39) Czy należne od emerytury podatki są potrącane przed wypłaceniem jej emerytowi, czy trzeba rozliczać się z podatków samemu ?

Zgodnie z ustawą z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późń. zm.) od wypłacanych świadczeń organ rentowy jako płatnik, potrąca należne zaliczki na poczet podatku dochodowego.

 

40) Czy potrzebny jest NIP ? Podobno od 1 stycznia nie będzie potrzebny. A jeśli potrzebny to jak to należy załatwić ? ( dokumenty potrzebne)

Ustawa z 29 lipca 2011r. Dz. U. nr 171, poz. 1016 o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników zniosła z dniem 1 stycznia 2012 r. obowiązek posiadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) dla osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Ubezpieczeni zobowiązani są do posługiwania się we wszystkich dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi, w tym z przyznawaniem i wypłatą świadczeń numerem PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL – serią i numerem dowodu osobistego lub paszportu.

 

41) Czy emerytura jest przyznawana od daty złożenia wniosku, czy od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego ( 60 lat, jeśli wniosek składany jest przez kobietę w wieku lat 62), czy od daty przyznania uprawnień przez ZUS ?

W myśl art. 129 ustawy emerytalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

 

42) Czy ze świadczeń emerytalnych potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne?

Osobie uprawnionej do emerytury zamieszkałej w Polsce, pobiera się od wypłacanego świadczenia składkę na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z ustawą z dnia 27.08.2008 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), która obecnie wynosi 9% podstawy wymiaru (przy czym 7,75% składki podlega odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, a pozostała część potrącana jest ze świadczenia).

Natomiast pobieranie emerytury z ZUS przez osoby zamieszkałe w USA nie stanowi tytułu do podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce, co oznacza, że z wypłacanych takim osobom świadczeń ZUS nie pobiera składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Szczegółowych informacji w tym zakresie udzielić może właściwa jednostka Narodowego Funduszu Zdrowia.

 

43) Czy osoba pobierająca emeryturę w Polsce a mieszkająca w USA jest zobowiązana do płacenia podatku od emerytury ponownie w USA ? ( 1. Jeśli nie otrzymuje SS, 2. Jeśli otrzymuje połowę SS z tytułu praca męża )?

Przy wypłacie polskich świadczeń emerytalno-rentowych osobom zamieszkałym w USA ZUS stosuje obowiązujące w Polsce przepisy regulujące sprawy opodatkowania tych świadczeń. W myśl ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz umowy z dnia 8.10.1974 r. między Polską i USA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku polskie świadczenia emerytalno-rentowe wypłacane osobom zamieszkałym w USA podlegają opodatkowaniu Polsce i w USA, przy czym przy rozliczaniu podatku należnego w USA na poczet tego podatku uwzględnieniu podlegają należności podatkowe zapłacone w Polsce.

 

44) Czy potrzebne jest zaświadczenie o prawidłowym przebiegu studiów ?

W celu udowodnienia dla celów emerytalno-rentowych okresu studiów należy przedłożyć w organie rentowym zaświadczenie z uczelni potwierdzające okres studiowania lub dyplom ukończenia studiów pod warunkiem, że zawiera wpis o dacie rozpoczęcia i zakończenia studiów.

 

Źródło: Konsulat Generalny RP w Chicago

 

Napisz komentarz


+ 7 = trzynaście