Polacy pomagający Żydom uhonorowani w Muzeum Holocaustu

W rocznicę pogromu Żydów, znanego jako Noc kryształowa, w Muzeum Holocaustu w Skokie odsłonięto pamiątkowe tablice z nazwiskami osób, które uratowały w czasie II wojny światowej żydowskich współbraci. W gronie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata znalazła się m.in. rodzina Stawskich.

fot. Sławek Sobczak/ Rodzina Stawskich podczas uroczystości w Muzeum Holocaustu w Skokie

Pogrom Żydów w hitlerowskich Niemczech, nazwany Nocą Kryształową, miał miał miejsce w nocy z 9 na 10 listopada 1938. Ulice niemieckich miast zostały zasypane odłamkami szkła i kryształów ze zniszczonych żydowskich mieszkań i sklepów, stąd też nazwa pogromu. Druga teoria co do nazwy mówi o „krystalizacji”, czyli oczyszczeniu narodu niemieckiego z innych narodów, a przede wszystkim Żydów. Noc kryształowa była pierwszym pogromem Żydów inicjowanym przez władze państwowe, mimo że datowane są one od średniowiecza. Naziści nie tylko przyzwolili na prześladowania ludności żydowskiej, ale również nadali im zorganizowany charakter.

W rocznicę tej haniebnej nocy muzeum, które jest też Centrum Edukacyjnym zorganizowało uroczystość odsłonięcia pamiątkowych tablic z nazwiskami osób, które uratowały w czasie II wojny światowej żydowskich współbraci. W gronie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata znalazła się także rodzina Stawskich. Wanda Antonina i Kazimierz Stanisław Stawscy pochodzili z Wielkopolski, ale okupację niemiecką przetrwali w Warszawie. W latach 1942 -1944 ryzykując życiem własnym i najbliższych w swoim mieszkaniu przechowywali młodą Żydówkę. Miriam Korn dzięki pomocy polskiej rodziny przeżyła najtrudniejszy okres i po wojnie wyjechała do Izraela.

fot. Sławek Sobczak/ Odsłonięcie tablicy upamietniającej Stawskich

Polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata jest 6266. Wśród nich wielkie postaci jak Irena Sendler czy Jan Karski. Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem co rok dodaje do tej listy kolejne nazwiska choć w sposób naturalny proces ten jest coraz wolniejszy. W pierwszych latach Sprawiedliwi mieli oprócz medalu i dyplomu także prawo do zasadzenia własnego drzewa w parku otaczającym siedzibę instytutu, jednak z powodu braku miejsca zwyczaju zaniechano.

Dziś w takich miejscach jak podchicagowskie muzeum honoruje się bohaterów tragicznej okupacji nazistów w Europie specjalnymi tablicami z ich nazwiskami. Na ścianie przy Muzeum Holocaustu niemal co druga tablica jest poświęcona Polakom. Na niedzielnej uroczystości obecna była prawie cała rodzina Stawskich mieszkająca w USA, byli też przyjaciele i zwykli Polonusi chcący uczcić pamięć dzielnych rodaków i miliony ofiar niemieckiego nazizmu.

Na uroczystości przypomniano piękne postaci : włoskiego lekarza Giovanniego Palatucc, który uratował wiele żydowskich istnień za co zginął umęczony w Dachau w lutym 1945 roku , czy księdza Francesco Brondello który pomagając Żydom nawet torturowany na gestapo nie zdradził swoich żydowskich podopiecznych. Litewska rodzina Sindikaitis reprezentowana przez trzy pokolenia spotkała się pod ścianą Sprawiedliwych z uratowaną przez ich protoplastów Fredą Karpul .

Mali , średni, starsi i seniorzy rodu Stawskich uczcili pamięć swoich antenatów zbierając się pod tablicą. Nina przyniosła portret swoich dziadków , Stanisław rozdał plik kopii certyfikatu Instytutu Yad Vashem nadających tytuł Sprawiedliwych jego rodzicom. Uroczystość w Izraelu odbyła się 2 lata temu. Dziś i w Chicago mają dowód odwagi swoich przodków. W szczęśliwych dla nas czasach bez wojny i wszechobecnego strachu okupacji pamiętajmy odwiedzając muzeum w Skokie i o naszych bohaterskich rodakach i o tych wszystkich, którzy się hitlerowskiemu terrorowi w całej Europie nie poddali. Cześć ich pamięci!

Sławek Sobczak

 

Categories: Chicago

Comments

  1. klim z chicago
    klim z chicago 8 listopada, 2011, 16:00

    tutaj honoruja, a w Nowym Jorku domagaja sie odszkodowan jakoby Polacy byli tymi, ktorzy ich przesladowali.

    Reply this comment
  2. stary
    stary 8 listopada, 2011, 22:30

    Bo byli tez i tacy klim.Jednak najwieksza liczba ‚sprawiedliwy wsrod narodow swiata’ to Polacy.
    Medal zawsze ma dwie strony.

    Reply this comment
  3. Obserwator
    Obserwator 9 listopada, 2011, 17:13

    Dziewięć osób uczestniczących w zalegalizowanym procederze wyłudzania pieniędzy w ramach tzw. odszkodowań dla tzw. ofiar Holokaustu, zostało oskarżonych o kradzież 57 milionów dolarów z organizacji powołanej oficjalnie do ściągania pieniędzy od rządu niemieckiego.

    Wśród oskarżonych jest pięciu byłych pracowników żydowskiej organizacji The Conference on Jewish Material Claims against Germany, którzy zostali aresztowani pod zarzutem spreparowania 5 tysięcy wniosków, w zamian za łapówki.

    Od grudnia 2009 roku postawiono oskarżenia 30 osobom podejrzanym o kradzież, defraudację i inne oszustwa narosłe wokół przypływu pieniędzy dla żydowskich organizacji. Co najmniej 19 osób przyznało się do stawianych im zarzutów.

    Rząd niemiecki wypłacał 3500 dolarów USA każdej osobie pochodzenia żydowskiego, która złożyła wniosek stwierdzający, że “uciekła” przed prześladowaniami nazistowskimi. Sprytni złodzieje skorzystali z okazji, wysyłając tysiące aplikacji na prawdziwe nazwiska lecz ze zmienioną datą urodzenia, czyli osób nie mających nic wspólnego z okresem tzw. Holokaustu. Jak stwierdza Carrie Fisher, specjalny agent FBI zajmujący się oszustwem: “Ustaliliśmy dużą liczbę aplikacji, których nazwiska i numery Social Security okazują się być prawdziwe, ale ich daty urodzenia zostały zmienione w ten sposób aby wyglądało, że aplikant urodził się przed lub podczas II Wojny Światowej”.

    Wielu z oskarżonych “rekrutowało” do składania wniosków rosyjskich Żydów – emigrantów do USA, którzy za łapówki godzili się na udostępnienie swoich danych.

    Pięć osób aresztowanych 12 października w tej sprawie, to pracownicy żydowskiej organizacji: Genrikh Kolontyrskiy, Viktor Levin, Ella Voskresenskiy, Henry Gordon i Zlata Blavatnik, oraz Pyotr Blavatnik, Yevgeniya Abramovich, Asya Galindo i Lana Kagan. Anna Zinger aresztowana została 5 października, a Oksana Romalis – 26 sierpnia. Wszystkim oskarżonym grozi kara pozbawienia wolności do lat 20.

    Reply this comment
  4. klim z chicago
    klim z chicago 9 listopada, 2011, 20:02

    same ruskie nazwiska, ciekawe czy WallStreet Jurnal o tym napisal?

    Reply this comment

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*